Affinity Diyagramlamada Üç Yaygın Hata ve Düzeltmesi
Affinity diyagramlama tarif olarak beş dakikada anlatılır: notları yaz, masaya yay, benzerleri bir araya getir, kümelere isim ver. Zorluk tarifte değil, atölyenin ortasında kümelerin neye göre oluştuğunu kimsenin artık hatırlamamasında. Aşağıdaki üç hata, çıktının analiz değil dekor olmasına yol açan hatalar; her birinin düzeltmesi de atölye sırasında uygulanabilir cinsten.
1. Odak soru yazılı değilse gruplama rastgele olur
"Temaya göre gruplayın" talimatıyla başlayan bir atölyede herkes kendi temasına göre gruplar. Sonuçta ortaya çıkan kümeler ekibin verisini değil, o gün en yüksek sesle konuşan kişinin zihin haritasını gösterir.
Odak soruyu tahtanın görülebilir bir yerine yaz ve atölye boyunca orada bıraksın. "Kullanıcılar ödeme adımını neden yarıda bırakıyor?" gibi tek ve dar bir soru, bir notun kümeye girip girmeyeceğini tartışmasız hale getirir: soruya cevap veriyorsa girer, vermiyorsa kenarda bekler. İki farklı soruyu aynı seansta cevaplamaya çalışma, ikinci soru için notları ikinci turda yeniden yay.
2. Sessiz gruplama, kelime eşleşmesini davet eder
Bu ikisi genelde aynı rehberde yan yana yazılır: "ilk turda kimse konuşmasın" ve "kelimelere değil anlama göre gruplayın". İkisi aynı anda uygulanamaz. Katılımcı sessizken elindeki tek sinyal notun üzerindeki metindir; "kargo" yazan üç notu aynı yere koyar, çünkü ardındaki bağlamı soracak kimse yok. Sessizlik kuralı, kelime eşleşmesi tuzağını engellemez, tam tersine üretir.
Çözüm gruplama aşamasında değil, not yazma aşamasında. Notu tek başına anlaşılacak şekilde yazdır: kim, ne yapmaya çalışıyordu, ne oldu. "Kargo" değil, "teslimat tarihini göremediği için sepeti kapattı". Bu formatta yazılmış notlarda sessiz gruplama gerçekten çalışır, çünkü metnin kendisi anlamı taşır.
Küme etiketlerini de aynı mantıkla kur: fiil içeren kısa bir cümle, isim tamlaması değil. "Ödeme sorunları" hiçbir şey söylemez; "Kullanıcılar ödeme adımında ne kadar ödeyeceğini bilmiyor" bir sonraki toplantıya taşınabilecek bir cümledir.
3. Baskın katılımcı, çeşitliliği ilk on dakikada bitirir
Odada ürün sahibi varsa ve ilk notu o taşıyorsa, geri kalan herkes onun kurduğu şemayı doldurur. Bu grup düşüncesinin en ucuz biçimi ve engellemesi de ucuz: ilk gruplama turunu konuşmasız yürüt, itirazları not olarak yazdır, tartışmayı kümeler oturduktan sonraki tura bırak.
Kolaylaştırıcı olarak asıl işin kümeleri kurmak değil, erken kapanmayı geciktirmek. Herkesin aynı kümede buluştuğu an, atölyenin bittiği andır. O noktada eldeki tek yararlı hamle, kimsenin bakmadığı kenardaki tekil notlara dönmektir; bir araştırmadaki en pahalı bulgu genelde tek notluk kümede oturur.
Atölye bitmeden yapılacak iki şey
Birincisi küme sayısını say. 80 nottan 25 küme çıktıysa küme başına ortalama üç not düşüyor demektir ve yaptığın şey gruplama değil, notları yeniden dizmek. Bu durumda ikinci bir tur yap, kümeleri kendi aralarında birleştir; birleşmeyi reddeden tekil notları zorla bir yere tıkıştırma, ayrı bir kenarda "eşleşmeyenler" olarak dursunlar ve sayıları raporda geçsin.
İkincisi çıktıyı dışa aktar. Dijital tahtanın ekran görüntüsü üç ay sonra işe yaramaz; küme başlıklarını ve altındaki not metinlerini düz metin ya da tablo olarak dışarı al, çünkü "bu bulgu nereden çıkmıştı" sorusunun cevabı yalnızca ham not metinlerinde durur. Aynı verinin altı ay sonraki ikinci bir çalışmayla karşılaştırılabilmesi de buna bağlı.