Pandemi Sonrası Kullanıcı Davranışı ve Arayüzün Uyum Maliyeti
Pandemi döneminde edinilen alışkanlıkların hangisi kaldı, hangisi geçti sorusunun cevabı arayüz kararlarını hâlâ belirliyor. Ekran başında zorunlu olarak geçen aylar, kullanıcının bir akışı öğrenmeye ayırdığı sabrı değiştirdi; sektörün buna verdiği yanıt da çoğu yerde aynı oldu: arayüz kendini kullanıcıya göre yeniden dizsin. Bu yanıtın nerede işe yaradığını, nerede kullanıcıya fatura çıkardığını ayırmakta fayda var.
Kalıcı olan beklenti eşiği, geçici olan telaş
2020'de değişen şey insanların teknolojiye yatkınlığı değildi. Daha önce şubede, markette ya da sırada yapılan işler bir anda ekrana taşındı ve kullanıcı o işleri kıyaslayacak bir ölçek edindi. Market siparişini üç dokunuşla verebilen biri, aynı hafta içinde on iki alanlı bir randevu formuyla karşılaştığında artık "dijital işler böyledir" demiyor. Taban çizgisi yukarı kaydı ve orada kaldı.
Geçici olan kısım ise o dönemin trafik rakamlarıydı. Kullanım patlamalarına bakıp kalıcı davranış çıkaran ekipler, 2021 sonrasında kendi panolarındaki düşüşü ürün hatası sandı. Oysa ölçülen şey alışkanlık değil, alternatifin kapalı olmasıydı.
Bağlam tahmini kazancı %90 üzerinden, maliyeti %100 üzerinden hesaplanır
Tahmine dayalı arayüzün çalışma biçimi basit. Sistem kullanıcının o anki durumuna bakıp (saat, konum, geçmiş işlemler) en olası eylemi en üste taşır. Maaşın yattığı gün fatura ödeme üste çıkar, akşam saatinde sipariş takibi öne gelir. Vaat edilen kazanç, kullanıcının aramaktan kurtulduğu birkaç dokunuş.
Burada atlanan kalem şu: sıralamanın değişebildiğini bilen kullanıcı, konuma güvenemez. Sabit bir menüde "kart işlemleri sol üstte" bilgisi bir kez öğrenilir ve sonraki her girişte bedava kullanılır. Yeniden dizilen bir menüde aynı bilgi hiç birikmez, kullanıcı her açılışta listeyi baştan okur. Yani tasarruf doğru tahmin edilen oturumlarda ortaya çıkarken, tarama maliyeti bütün oturumlarda ödenir. Üç kalemli bir ana ekranda bu takas görünmez bile; yirmi kalemli bir menüde kullanıcıyı yavaşlatan şeyin ta kendisi olur.
Bağlam tahminini, kullanıcının kendi eliyle sabitlediği kısayoldan daha az güvenilir bulurum. İkisi de yanlış olabilir, ama kullanıcı kendi koyduğu kısayol yanlışsa sebebini bilir ve düzeltir; tahmin yanlışsa elinde yalnızca beklediği yerde olmayan bir düğme vardır.
Yanlış tahminler rastgele dağılmaz
Tahmin başarısı ortalama bir sayı olarak sunulur, oysa hatalar tipik olmayan kullanıcıda ve tipik olmayan günde kümelenir. Her ayın başında fatura ödeyen kalabalık için model iyi çalışır. Kartını kaybettiği için o ekrana giren kişi tam olarak modelin hiç görmediği durumdur, ve acelesi olan da odur. Bu yüzden kritik ve seyrek işlemler tahmine bırakılmaz, sabit ve bulunabilir bir yerde durur.
Gizlilik bir ayar ekranı değil, geri alma düğmesidir
Kişiselleştirme arttıkça kullanıcının sorusu da değişti. "Verilerim ne için kullanılıyor" sorusunun cevabı bir politika metninde değil, o önerinin yanında aranıyor. İşe yarayan kalıp ikili: önerinin neden çıktığını tek satırda söylemek, ve o sinyali kapatmayı aynı yerde mümkün kılmak.
Kapatmanın görünür bir sonucu olmalı. Kullanıcı bir tercihi kapatıp liste aynı kaldığında düğmenin bağlı olmadığını varsayar, ve bir kere bunu varsaydıktan sonra diğer ayarlara da güvenmez. Ayarların gerçekten bağlı olduğunu göstermek, yeni bir gizlilik panosu çizmekten daha çok iş görür.
AR ve dijital ikizin görünmeyen kalemi
Ürünü kullanıcının salonunda göstermek güçlü bir fikir ve bazı kategorilerde gerçekten satın alma kararını değiştiriyor. Fakat her ürün için ölçeği doğru, malzemesi tanımlı bir model gerekiyor; bu içerik kendiliğinden oluşmuyor. Kırk kalemlik bir mobilya kataloğunda bu yatırım yapılabilir, kırk bin kalemlik ve haftada yenilenen bir katalogda model üretimi satıştan hızlı eskir.
Dolayısıyla AR önizleme, ürün sayısı az ve raf ömrü uzun kategorilerde (mobilya, gözlük, duvar boyası) karşılığını veriyor. Hızlı dönen katalogda aynı özellik, bir kısmı eksik ve bir kısmı yanlış ölçekli modellerle dolu bir vitrine dönüşüyor, ki yanlış ölçekli bir model hiç model olmamasından kötüdür.
En iyi etkileşim bazen olmayan etkileşim
Dijital yorgunluk tartışmasının ölçüm tarafı genelde atlanıyor. Bildirim sayısını azaltmak kararı, başarıyı oturum süresiyle ölçen bir panoda her zaman kötü görünür; süre düşer, ekip geri alır. Aynı değişiklik görevin tamamlanma süresi ve kullanıcının kendi isteğiyle geri dönme oranıyla ölçüldüğünde tersi sonuç verir.
Pandemiden bu yana değişen asıl şey burada. Kullanıcı artık bir uygulamada daha uzun kalmayı değil, işini bitirip çıkmayı iyi deneyim sayıyor. Arayüzün kendini akıllıca yeniden dizmesi bu hedefe hizmet ediyorsa kalır; etmiyorsa, kullanıcının öğrendiği sabit bir düzen hemen her zaman daha iyi çalışır.