UX Ekibi İçin İşe Yarayan Misyon Bildirimi

UX ekiplerinin misyon bildirimi çoğunlukla bir slaytta doğar, orada kalır, altı ay sonra kimse hatırlamaz. Sebep cümlenin kötü yazılması değil, hiçbir şeye karar verdirmemesi. İşe yarayan bildirim, ekibe gelen taleplerden hangisinin geri çevrileceğini söyler. Gerisi duvar süsü.

Ölçüt tek: bir işi reddedebiliyor mu

Bir misyon bildirimini test etmenin pratik yolu var. Son üç ayda ekibe gelen talepleri listele, bildirimi her birinin karşısına koy. Hiçbirini eleyemiyorsa ifade yanlış değil, boş.

“Kullanıcıya değer katan deneyimler tasarlamak” hiçbir talebi elemez, çünkü her talep bu tanıma girer. “Ürün ekiplerine ortak bileşen ve araştırma altyapısı sağlamak” ise eler: tek seferlik bir kampanya sayfası bu tanıma girmez, ekip o işi başka yere yönlendirir. İkincisi dar olduğu için çalışıyor.

Vizyonla aynı cümleye sığmaz

Misyon bugün üretilen değeri, vizyon birkaç yıl sonra ulaşılmak istenen yeri anlatır. İkisi tek cümleye sıkıştırıldığında ikisi de bulanıklaşır. “Bugün şunu yapıyoruz, gelecekte şu olacağız” biçimindeki bildirimlerde bugüne dair kısım hep zayıf kalır, o yüzden önceliklendirmede kullanılamaz.

Kalabalık atölye ortalamayı üretir

Yaygın tarif şöyle işler: ekibi topla, değer hikâyeleri anlattır, temaları grupla, herkes bir taslak yazsın, sonra hepsini tek cümlede birleştirin. İlk üç adım işe yarar, malzeme oradan çıkar. Son adım bozar.

Sekiz kişinin yazdığı sekiz taslak birleştirildiğinde hayatta kalan kelimeler kimsenin itiraz etmediği kelimelerdir. İtiraz edilmeyen kelime keskin olmayan kelimedir. Sıralamayı tersine çevir: malzeme toplu, cümle tek kişilik. Bir kişi taslağı yazsın, ekip üzerine saldırsın, önerilen her ifade için “bu hangi işi eleyebiliyor” sorusu sorulsun.

Hikâye toplama adımını atlama. Ekibin gerçekten değer ürettiği üç beş somut olay ortada yokken yazılan cümle sektörün klişelerinden derlenir.

Bilinen örneklerin hangisi çalışıyor

Sık dolaşan üç örnek aynı kalitede değil.

• Airbnb: “Tüm ürün ekiplerine merkezi hizmet, araç ve sistemlerle hız ve kalite kazandırmak.” Kimi, neyle, ne için sorularının üçünün de cevabı var. Bir talebin bu tanıma girip girmediği masada tartışılabilir.
• Athena Health: “Yatırımın geri dönüşünü artır, müşteri değerini hızlandır.” Ölçüye bağlanmış, ama ölçüyü ekibin kendisi tanımlamak zorunda.
• Salesforce: “Çalışmayı harika hale getir, harika çalış.” Akılda kalıyor, hiçbir işi elemiyor. Kültür sloganı olarak iyi, misyon bildirimi olarak kullanılamaz.

Yazıldığı yer, yazıldığı cümle kadar belirleyici

Bildirimi sunum dosyasına gömme. Ekibin her gün açtığı yere koy: deponun README dosyasının ilk satırına, issue şablonunun başına, sprint panosunun üstüne. Görülmediği yerde iki hafta içinde unutulur, üç ay sonra kimse ne yazdığını hatırlamaz.

Yılda bir kez de gözden geçir. Ekibin işi değiştiyse (yeni bir ürün hattı, araştırmanın başka bir ekibe geçmesi) bildirim eskimiştir, eskimiş bildirim de yanlış işleri elemeye başlar.