Mobil Kullanılabilirlik Testi: Kurulum, Ağ Koşulu ve Katılımcı Planı
Mobil kullanılabilirlik testinin zor tarafı görev listesini yazmak değil, ekranda olan biteni parmağın nereye indiğiyle birlikte kaydedebilmek. Masaüstünde tek bir ekran kaydı işi görürken mobilde iki ayrı kaynağı hizalaman, ışığı, ağı ve cihaz modelini ayrıca planlaman gerekir. Bu kalemlerin çoğu oturum başlamadan kararlaştırılır, testin ortasında düzeltilmez.
Mobil oturumu masaüstünden ayıran şey
Ekran küçüldüğü için içerik alt alta dizilir, kullanıcı kaydırırken nerede olduğunu kaybeder. Giriş cihazı parmak olduğu için isabet alanı imlecin çok üstündedir: Apple'ın arayüz kılavuzu 44 pt, Material 48 dp alt sınırını verir. Bu ölçüyü tutmayan bir arayüzü test ederseniz çıkan hataların bir kısmını yanlış okursunuz; kayda "kullanıcı düğmeyi bulamadı" diye geçen şey aslında parmağın düğmeyi ıskalaması olabilir. Test öncesi hızlı bir ölçü kontrolü, sonradan yapılacak yorum tartışmasından ucuza gelir.
Ortam da sabit değil. Aynı uygulama sabah otobüste tek elle, akşam kanepede iki elle kullanılıyor. Ağ da sabit değil. Test kurulumu bu iki değişkeni yok sayarsa, laboratuvarda kusursuz görünen bir akış sahada tıkanır.
Kaydı iki kaynaktan al, ikisini de tek başına yeterli sayma
Cihazın kendi ekran kaydedicisi (iOS'ta Denetim Merkezi'ne eklenen Ekran Kaydı, Android'de sistem kaydedici) en net görüntüyü verir ama parmağın ekranın neresine indiğini göstermez. Harici kamera tam tersini yapar: eli, tutuşu ve tereddütü gösterir, metni okunmaz hale getirir. Doğru kurulum ikisini birden almaktır. Ekranı cihazdan kaydedin, eli sabit bir belge kamerasından ya da tripoda bağlı bir webcam'den çekin, iki kaydı oturum başında yapılan tek bir sesli işaretle hizalayın.
Kamerayı katılımcının eline tutturmayın, on beş dakikada kol yorulur ve görüntü kayar. Morae gibi eski test paketlerini yeni bir kuruluma temel yapmanın da bir anlamı kalmadı; uzun süredir geliştirilmiyor. Ekran yansıtma artı Camtasia ya da OBS ile aynı düzeni bugün daha az bağımlılıkla kurarsınız.
Odayı karartmak kimin işine yarıyor
Klasik tavsiye penceresiz, karartılmış oda. Bu tavsiye kameranın işine yarar, kullanıcının değil. Mobil kullanımın büyük kısmı ekranın parladığı, otomatik parlaklığın devreye girdiği koşullarda geçer. Karartılmış odada aldığınız kayıt temiz olur, karşılığında kontrast ve okunabilirlik sorunlarını görme şansınızı verirsiniz.
İkisini aynı oturuma sıkıştırmaya çalışmayın. Görevlerin çoğunu kontrollü ışıkta yapın, sonuna aydınlık ortamda tek bir kısa görev ekleyin. Metin okunuyor mu, ince gri üzerine beyaz etiketler kayboluyor mu sorusunun cevabı orada çıkar.
Ağı gerçekten yavaşlat
Zayıf bağlantı senaryosu için ücretli servis almanıza gerek yok. iOS'ta geliştirici ayarlarındaki Network Link Conditioner, mobil web tarafında Chrome DevTools'un ağ kısıtlama seçeneği ve düz uçak modu üçlüsü işi görür. Ölçtüğünüz şey zaten ağ değil, uygulamanın gecikmeye verdiği tepki: zaman aşımı süresi, yeniden deneme davranışı, hata mesajının anlaşılır olup olmadığı.
Kesintiyi görevin başında değil ortasında verin. Başında verirseniz kullanıcı beklemeyi baştan kabullenir. Formun yarısı doldurulmuşken verirseniz uygulamanın girilen veriyi koruyup korumadığını görürsünüz, ki mobilde en pahalı hata sınıflarından biri budur.
Katılımcı planı hücre sayısıyla çarpılır
Mobil testte örneklem tek bir liste değil, bir tablo. iOS ve Android, telefon ve tablet dörtlüsü zaten dört hücre eder. Her hücreye beş kişi koyarsanız yirmi oturum planlamış olursunuz. Beş kullanıcı kuralı tek ve homojen bir grup için söylenmişti, hücre sayısıyla çarpılınca bütçeyi sessizce dörde katlar.
Pratik çözüm hücreleri baştan ikiye indirmek: kullanıcı tabanınızın ağırlıklı olduğu platformda tam turu koşun, ikinci platformu iki üç kişilik kısa bir doğrulama turuyla geçin. Aradaki fark genelde platform kılavuzlarına özgü birkaç etkileşimde toplanır, tüm akışta değil.
Katılımcı kendi cihazıyla gelsin ve o cihazı en az birkaç aydır kullanıyor olsun. Klavye alışkanlığı, jestler, büyütülmüş yazı tipi boyutu kişisel ayara bağlıdır; ödünç cihazda bunların hiçbiri çıkmaz. Metin boyutunu iki kademe büyütmüş bir kullanıcının düzeninizi kırması kötü şans değil, en değerli bulgulardan biridir. Uygulama yüklenecekse mağaza şifresini ve gerekiyorsa ödeme yöntemini önceden hatırlatın, yoksa oturumun ilk on dakikası şifre kurtarma ekranında geçer.
Görevler ve gözlem
Senaryoyu kullanıcının gerçekten yapacağı işlerden kurun: uygulamayı ilk kez açmak, ana işlevi tamamlamak (ürün aramak, fotoğraf yüklemek, rezervasyon yapmak), bir hata mesajıyla karşılaşıp devam etmeye çalışmak. Görev metni kısa olsun ve arayüzdeki düğme adını ele vermesin, yoksa arama davranışı yerine okuma becerisini ölçersiniz.
Oturum sırasında müdahaleyi asgaride tutun. Kullanıcı takıldığında yönlendirmeden önce sayın; on beş saniye sessizlik çoğu zaman yol gösterir ve o sessizlik verinin kendisidir.
Bulguyu raporlarken önceliği ne belirler
Sorunları sıklık ve şiddet olarak iki eksende işaretleyin, sonra ikisini eşit ağırlıkta saymayın. İki kullanıcıda çıkan ama görevi bitirmeyi engelleyen bir sorun, beş kullanıcının hepsinde görülen ama iki saniye kaybettiren bir sorundan önce gelir. Sıklık, sadece kaç kişiyle test ettiğinizin bir fonksiyonudur; şiddet ise ürünün gerçek maliyeti.
Rapora ekran görüntüsünün yanına kullanıcının kendi cümlesini de koyun. "Kaydırmayı fark etmedi" yazan bir madde tartışmaya açıktır, kullanıcının "burada bitti sandım" dediği on saniyelik klip tartışmayı bitirir.