Yapay Zeka Sohbet Botlarında Prompt Kontrolleri Nasıl Tasarlanır

Sohbet botu arayüzünde metin kutusunun etrafına dizilen butonlar, ikonlar ve açılır menüler, botun ne yapabildiğini kullanıcıya söylemenin tek pratik yolu. Boş bir metin alanı hiçbir şey öğretmez; kontroller o boşluğu doldurur. Ama her kontrol ekranda yer kaplar ve okunmayı bekler, sayıları arttıkça fayda tersine döner.

Keşfi kontroller taşır, metin kutusu değil

Düz bir metin kutusu botun yeteneklerini gizler. Dosya yükleme ikonuna gelindiğinde desteklenen biçimlerin ve boyut sınırının tooltip olarak görünmesi, kullanıcıyı üç deneme yanılmadan kurtarır; aynı bilgi hata mesajıyla verildiğinde bir yükleme turu zaten harcanmış olur.

SparkDesk ve ChatGLM yan panelde kategorilere ayrılmış örnek komutlar sunuyor. Kullanıcı kategoriye tıklıyor, hazır komut metin alanına düşüyor. Bu tür başlatıcıların ömrü tek mesajlıktır: sohbet açıldıktan sonra kimse geri dönüp örnek komuta bakmaz, o yüzden ilk yanıtla birlikte ekranı terk etmeleri gerekir. Sabit kalırlarsa yanıt alanından yer çalarlar.

Kapsamı daraltan kontroller

İkinci işlevleri sohbeti sınırlamak. Çıktı biçimi, kaynak kümesi, kullanılacak eklenti tipi kontrol üzerinden seçildiğinde kullanıcı bunları cümleyle tarif etmek zorunda kalmaz. Baidu Ernie'de diyagram eklentisi seçildikten sonra çıktı tipi ayrı bir menüden belirleniyor. Sadece belirli bir kaynağa bakılsın istendiğinde de aynı mantık geçerli: seçim kutusu, kullanıcının komuta yazacağı yarım paragrafı ortadan kaldırır ve botun o kısıtı gözden kaçırma ihtimalini sıfırlar.

Yanıt sonrası kontroller

Sohbetler tek turda bitmiyor. ChatGPT, Gemini ve ChatGLM yanıtın altına tekrar oluştur, kopyala, sesli oku gibi bir dizi buton koyuyor. Bunların içinde en çok işe yarayanı alıntılama: kullanıcı önceki yanıttan bir parçayı seçip doğrudan yeni sorusuna bağlıyor, böylece "üçüncü maddeyi açar mısın" gibi belirsiz bir referans kurmak zorunda kalmıyor.

Önerilen takip soruları ise ancak yanıtın kendi içeriğinden türetildiğinde çalışır. Şablondan gelen genel sorular sohbeti kullanıcının derdinden uzaklaştırır ve bir süre sonra tıklanmaz hale gelir.

Etiketsiz ikon göndermem

Yeni bir işlevi yalnızca ikonla anlatmam; tanınmayan sembol ya gözden kaçar ya yanlış işlev sanılır. ChatGLM yanıt altındaki favori, paylaş, beğeni ikonlarının yanına kısa metin koyuyor ve bu kadarı yetiyor. Etiketin kendisi de işlevi söylemeli. "Think Carefully" gibi soyut bir isim kullanıcıya hiçbir şey vaat etmez, "Metinden Videoya" ne olacağını tek bakışta anlatır. Ürün ekibinin markalaştırmak istediği isimler menüde değil, tanıtım sayfasında durur.

Menü büyüdükçe gruplama zorunlu hale gelir

Eklenti sayısı arttıkça düz liste çöker. Kullanıcı aradığını bulmak için en kötü durumda listedeki her etiketi okur. Liste k başlık altında gruplanırsa önce k başlık taranır, sonra doğru grubun içindeki yaklaşık N/k öğe okunur; toplam k + N/k. Bu ifade k = √N olduğunda en küçük değerini alır ve sonuç 2√N olur. Yani 36 eklentiyi düz listelerseniz 36 etiket okunur, 6 başlık altında 6'şarlı gruplarsanız 12. İki gruba bölmek ise neredeyse hiçbir şey kazandırmaz: 2 + 18 = 20.

Buradan çıkan pratik kural, grup sayısını menü uzunluğuna göre ayarlamak. Sekiz eklenti için gruplama fazladan bir katman demektir, kırk eklenti için tek çıkış yolu.

Yenilik çıktıda olur, kontrolde değil

Kontrolleri tasarlarken en sık yapılan hata, botun yeni yetenekleri için arayüzü de yeniden icat etmek. Uzun basınca yalnızca tüm metni kopyalayan bir yanıt kutusu, kullanıcının yıllardır alışkın olduğu parça seçme davranışını bozar ve kazandırdığı hiçbir şey yoktur. Hata mesajını kullanıcının baktığı yerden uzağa koymak da aynı türden bir kayıp.

Yeteneğin yeni olması kontrolün de yeni olmasını gerektirmiyor. Metinden videoya üretim yepyeni olabilir; onu başlatan şey standart bir açılır menü olsun. Kullanıcının öğrenme bütçesi sınırlı, o bütçeyi butonların nasıl çalıştığını çözmeye değil, botun ne yapabildiğini keşfetmeye harcaması gerekiyor.