Slider, Knob ve 2D Matris: Sayısal Parametreyi Hangi Kontrole Vermeli
Sayısal bir değeri kullanıcıya seçtirmenin tek doğru yolu yok. Aralığın genişliği ile istenen hassasiyet, kontrolü sizin yerinize belirliyor. Slider aralığı hissettirir ama dar bir alana geniş bir aralığı sıkıştırdığınızda taşıyamadığı bir çözünürlük vaat eder; metin kutusu tam değeri alır, aralık hakkında hiçbir şey söylemez.
Önce aralığa bakın
Beş seçenek arasından seçim yapılıyorsa slider gereksiz, radyo düğmesi ya da segment kontrolü daha az hata üretir. Aralık genişledikçe kullanıcının önce kabaca bir yere gitmesi, sonra ince ayar yapması gerekir; slider ilkini, metin kutusu ikincisini iyi yapar. Stepper ise ikisinin arasında kalır, tek tek artırmanın anlamlı olduğu küçük tam sayı aralıklarında yerinde durur.
Peki değer aralığı logaritmikse? Fiyat filtresi, ışık şiddeti, ses seviyesi gibi durumlarda doğrusal slider aralığın alt ucunu ezer. Bin liralık bir aralıkta kullanıcıların çoğu ilk yüz lirada geziniyorsa, ölçeği o bölgeye yayın; slider'ın yarısı ilk yüz lirayı, kalan yarısı geri kalanını kapsasın.
Slider'ın piksel bütçesi
Bu, tasarım tercihinden önce bir aritmetik meselesi. 240 piksellik bir slider'a 0-100 aralığı bağladığınızda her adıma 2,4 piksel düşer, fare ile rahatça tutturulur. Aynı slider'a 0-1000 aralığını bağlarsanız adım başına 0,24 piksel kalır: kullanıcı tek adımı seçemez, çünkü ekranda o adım yok. Dokunmatikte durum daha da sert, parmağın temas alanı zaten birkaç pikselin üstünde oynar.
Kural basit: adım sayısı, slider'ın piksel genişliğini geçmesin. Geçiyorsa ya adımı büyütün, ya ölçeği bölün, ya da hassas girişi metin kutusuna devredin. Bir yönetim panelinde 0-10000 aralığını tek slider'a bağlamıştık, kullanıcılar değeri istisnasız metin kutusundan giriyordu; slider orada bir aralık göstergesinden başka bir şey değildi.
Knob masaüstünde neden zorlanır
Knob'un fiziksel karşılığı güçlü, dijital karşılığı zayıf. Fareyle daire çizmek doğal bir hareket değil, o yüzden neredeyse bütün uygulamalar knob'u aslında dikey sürüklemeye bağlar. Yani kullanıcı yuvarlak bir şey görür, düz bir hareket yapar. Görsel ile etkileşim uyuşmuyorsa, görsel yanlıştır.
Knob'u savunulabilir kılan tek durum, kullanıcının zihninde zaten dönen bir nesne olması: ses masası, sentezleyici, kamera ayarı. Ya da açı seçimi, çünkü orada değer gerçekten dairesel. Bunun dışında knob koymak, dashboard'u cihaz gibi göstermek isteyen bir estetik tercihidir ve kullanıcıya maliyeti vardır.
Bağlı kontrollerde senkronizasyonu doğru kurmak
Slider ile metin kutusunu aynı değere bağlamak iyi bir çözüm, ama iki yönlü bağlama düşündüğünüzden daha çabuk bozulur. Klasik hata, metin kutusunu her tuş vuruşunda değere yazmaktır: kullanıcı 0,5 yazmak isterken önce 0 girer, kontrol bunu geçerli değer sanıp slider'ı sıfıra çeker, virgülden sonrası başka bir yere düşer.
Slider hareket ederken metin kutusunu anlık güncelleyin, ters yönde ise değeri yalnızca odak kaybında ya da Enter'da işleyin. Yuvarlama kuralı da tek yerde dursun. Slider tam sayıya yuvarlıyorsa metin kutusu 12,7 kabul edemez; ederse kullanıcı yazdığı değerin kutuda değişmesini izler ve arayüzün onunla tartıştığını düşünür.
2D matris gerçekten ne zaman gerekli
İki parametre birbirinden bağımsızsa iki slider yeterlidir, matris sadece havalı görünür. Matris, iki değer arasında anlamlı bir ilişki olduğunda kazanır: ton eğrisi, renk uzayında bir nokta, sahnedeki konum, filtrenin kesim frekansı ile rezonansı. Orada kullanıcı iki sayı ayarlamaz, tek bir şeyi ayarlar.
Ya klavyeyle kullanmak isteyen biri? Matrisin yaygın zayıflığı burası. Nokta seçiliyken ok tuşlarıyla adım adım oynatılabilmeli, Shift ile hızlı, Alt ile ince adım gitmeli. Bunu üç satır olay dinleyicisiyle çözersiniz, ayrıca erişilebilirlik için değerlerin metin olarak da okunabildiği bir alan bırakın.
Varsayılan değer ve geri dönüş yolu
İyi seçilmiş bir varsayılan, kullanıcıların çoğunu hiç kontrolle uğraşmadan kurtarır. Varsayılanı slider üzerinde küçük bir çentikle gösterin; kullanıcı ne kadar uzaklaştığını görür, geri dönmek isterse hedefi bilir.
Sıfırlama da her zaman görünür olsun. Bir kullanıcı ayarları serbestçe kurcalayabiliyorsa, bunun sebebi cesareti değil, geri dönebileceğini bilmesidir. Keşfetmeyi mümkün kılan şey slider'ın kendisi değil, yanlış değerin bedelsiz olması.