Saha Kullanıcı Araştırması: Hazırlıktan Rapora Pratik Notlar

Saha araştırmasının değeri kullanıcının kendi ortamındaki ayrıntıda saklı: ekranın yanına yapıştırılmış kısayol listesi, hiç kapatılmayan sekme, üç yıldır düzeltilmemiş bir alışkanlık. Karşılığında laboratuvarın verdiği kontrolü bırakıyorsunuz. Aşağıdakiler bu takası yönetirken işe yarayan pratikler.

Sahaya çıkmadan önce

Pilot oturum ilk atlanan şey, sonra da en çok geri dönen şey oluyor. Tanıdık biriyle yapılan tek bir prova senaryodaki ölü noktaları çıkarır: hangi soru aslında iki kez soruluyor, hangi görev anlatıldığı gibi başlamıyor, süre nerede taşıyor. Süre tahmini neredeyse her zaman iyimser çıktığı için soruların önceliklendirilmesi de aynı provada netleşir.

Önceliklendirmenin yaygın bir yorumu var: bir kısım soruyu opsiyonel bırak, katılımcılara dönüşümlü sor. Peki bu gerçekten veri üretiyor mu? Aritmetiğe bakalım. n katılımcıyla k dönüşümlü soru sorarsanız her soru ortalama n/k kişiye düşer; sekiz katılımcı, dört dönüşümlü soru, soru başına iki kişi. İki kişiden gelen aynı cevap örüntü değil, tesadüf olabilir. Dönüşümlü soru "şu konuda da fikir toplayalım" işini görür, karar dayanağı üretmez. Karara girecek soru herkese sorulanların arasında kalmalı.

Katılımcı seçiminde asıl risk profesyonel katılımcılar değil, sistemi fazla iyi bilenler. Ürünü altı aydır her gün kullanan kişi arayüzün zorluğunu görmüyor, çünkü zorluğu çoktan ezberlemiş. Demografi, deneyim süresi ve dil geçmişi bakımından dağılmış küçük bir grup, aynı profilden seçilmiş büyük bir gruptan fazlasını veriyor.

Mekan kararı da araştırmanın türüne bağlı. Bağlamı ölçüyorsanız katılımcının kendi masası şart, dikkat dağınıklığı verinin kendisi demek. Sadece bir akışın anlaşılırlığını ölçüyorsanız sessiz bir oda daha iyi sonuç veriyor. Ev ziyaretlerinde tek başına gidilmez; iş yeri ziyaretlerinde de katılımcının yöneticisinin arkada durmadığından emin olun, aksi halde gözlemlediğiniz şey kullanım değil performans.

Gözlemciyi odaya kim sokuyor

Araştırmaya en çok itiraz eden paydaşı davet etmek işe yarıyor. Raporda okuduğunda tartıştığı bulguyu canlı gördüğünde tartışmıyor. Ama sayı meselesi var: katılımcının masasının başında üç kişi birden dikildiğinde oturum gözlem olmaktan çıkıp sunuma dönüşüyor. Bir gözlemci iyi, iki kişi sınır.

Gözlemcinin soru sorma isteği oturumun ortasında değil sonunda karşılanır. Son beş dakikayı buna ayırın ve soruları yönlendirmeden geçirin: "Bu ekran karışık geldi mi?" değil, "Bu ekranda ne yapmaya çalışıyordunuz?". Oturum biter bitmez gözlemcinin notlarını da toplayın, iki gün sonra o notlar kimsenin hatırlamadığı kısaltmalara dönüşüyor.

Oturum sırasında

Not, kaydın yedeği değil asıl veri. Kaydı tek kaynak olarak bırakmam: cihaz sustuğunda ya da ses ortam gürültüsünde kaybolduğunda elde hiçbir şey kalmıyor, üstelik iki saatlik videoyu baştan izlemek oturumun kendisi kadar zaman alıyor. Anlık not, hangi anın önemli olduğunu daha yazılırken işaretliyor.

Peki not tutarken tam olarak ne kaçırılıyor? Genellikle ekranın etrafındaki dünya. Masaya yapıştırılmış parola ipucu, ikinci bir telefonda açık duran eski sürüm, kullanıcının bir işlemi tamamlamadan önce üç kez baktığı kağıt. Fotoğraf ve hızlı bir kroki bunları metinden daha iyi taşıyor, izin almak kaydıyla.

Katılımcıyı adıyla değil kodla kaydedin, bu kural dosya adlarına kadar iner. Her belgeye tarih girin; üç hafta sonra hangi sürümün konuşulduğu şaşırtıcı bir hızla unutuluyor. Oturumun bitiminde on dakikalık bir özet yazmak da sonradan yapılan analizin yarısını hazır ediyor.

Oturumdan sonra

Bulguları taze paylaşmanın bilinen faydası var, ekip hemen harekete geçiyor. Peki bu paylaşım kalan oturumları etkiler mi? Etkiliyor. İkinci oturuma "kullanıcılar filtreyi bulamıyor" hipoteziyle giren araştırmacı o hipotezi doğrulayan anları daha çok not alır, doğrulamayanları not almaya değmez bulur. Ara paylaşımı bulgu diye değil gözlem diye sunmak bu sapmayı büyük ölçüde engelliyor.

Geri kalanı düzen işi ve hepsi tek seferde halledilebilir:

• Teşvik dağıttıysanız onay formuyla teslim kaydını birlikte saklayın.
• Kayıt dosyaları erişimi sınırlı tek bir yerde dursun, ekip sohbetine düşmesin.
• Katılımcıya ve kapıyı açan kişiye teşekkür edin; ikinci turda aynı kişilere ulaşmak buna bağlı.

Yöntemin teorik arka planı için Interaction Design Foundation'ın saha çalışması derlemesi iyi bir başlangıç, ama sahada işe yarayan şeylerin çoğu ilk üç oturumda kendini gösteriyor.