Alt Site Yapısı Büyük Sitelerde Ne Zaman İşe Yarar

Alt site, büyük bir sitenin içinde kendi menüsü ve kendi giriş sayfası olan bölüm demek. Holdinglerin iştirakleri, üniversitelerin fakülteleri çoğunlukla böyle kurulur. Düzen getirdiği söylenir; getirdiği şey aslında gezinmeye eklenen bir katmandır ve bedeli ilk yanlış seçimde ödenir.

Bu bir içerik kararı değil, gezinme kararı

Alt site genellikle "bilgi alanlarını ayırmak" diye anlatılır. Ama içeriği gruplamak için alt siteye gerek yok; kategori, etiket, ayrı bir bölüm sayfası aynı işi görür. Kullanıcının fark ettiği tek şey menünün değişmesidir. Dolayısıyla soru şu hale gelir: bu bölüme giren kişi, sitenin geri kalanının menüsünü kaybetmeli mi?

Kaynak metinlerde sık rastlanan bir tutarsızlık da burada. Aynı yerde hem "marka bütünlüğünü koru, kullanıcı ana yapıdan kopmasın" deniyor hem de "linke tıklandığında tamamen farklı bir menü açılsın" öneriliyor. İkincisi birincisini yiyor.

İlk seçim yanlışsa sitenin geri kalanı görünmez olur

Sekiz alt site ve her birinde sekiz bölüm olan bir yapıda kullanıcı 64 alana iki tıklamayla ulaşır. Kulağa verimli geliyor. Fakat menü alt siteye girildiğinde tümüyle değiştiği için, ilk seçim yanlış yapıldığında doğru bölüm artık hiçbir ekranda listelenmiyor. Kullanıcı 64 seçenek arasından değil, sekiz seçenek arasından seçim yapıyor ve hata payını kendisi taşıyor.

Bu yüzden iz yolu (breadcrumb) süs değil, kurtarma mekanizması. Üst seviyeye dönünce kardeş alt sitelerin listelenmesi de öyle. Alt site kuruluyorsa geri dönüş yolunun tıklama sayısıyla ölçülmesi gerekir: yanlış dala giren kullanıcı doğru dala kaç adımda geçiyor? Cevap üçten büyükse yapı kullanıcıyı değil şemayı memnun ediyordur.

Sınırı kim çiziyor

Alt site sınırını organizasyon şemasına göre çizmem. Fakülte, müdürlük, iştirak; bunlar kurumun kendi iç bölünmesi ve ziyaretçinin çoğu zaman haberi bile yok. Burs başvurusu yapan öğrenci hangi birimin ilgilendiğini bilmez, yatay geçiş soran kişi de bilmez. Bu iki kişi de arama kutusuna gider, çünkü menü onlara kurumun kendi diliyle konuşmaktadır.

İşe yarayan ölçüt kitle örtüşmesi: iki bölümün ziyaretçileri birbirinin içeriğine neredeyse hiç ihtiyaç duymuyorsa alt site doğru karardır. Örtüşme varsa, tek menü içinde gruplanmış bir bölüm daha iyi çalışır.

Aramayı alt siteyle sınırlamak

Alt site kuran ekiplerin sık yaptığı şey aramayı da o alt siteyle sınırlamak. Bu, yanlış dala girmiş kullanıcının son çıkış kapısını kapatmak demek. Arama tüm siteyi taramalı, sonuçların yanında hangi bölüme ait olduğu yazmalı. Kapsam daraltma seçeneği sunulacaksa varsayılan değil, isteğe bağlı olsun.

SEO tarafındaki iddiaya temkinli yaklaşın

"Hiyerarşik yapı arama motorlarında daha iyi sıralama sağlar" cümlesi olduğu gibi doğru değil. Arama motoru alt site diye bir kavram görmez; URL yollarını, iç bağlantıları ve sayfaların kendi içeriğini görür. Ayrı site haritası göndermek operasyonel bir kolaylık, sıralama faktörü değil. Hiyerarşinin dolaylı faydası şudur: konu bütünlüğü olan sayfalar birbirine daha çok bağlanır. Aynı bağlantı düzenini alt site kurmadan da kurabilirsiniz.

Karar cümlesi

Alt site, büyük bir siteyi küçük sitelere bölmenin yolu değil; belli bir kitleye girdiğinde menüyü sadeleştirmenin yolu. Kitleler ayrışıyorsa kurun, ayrışmıyorsa kurmayın. Kurduğunuzda da iki şeyi ölçün: yanlış dala girenin dönüş maliyeti ve aramanın kapsamı. Geri kalanı görsel tercih.