Web Tasarım Standartları: Nerede Uyulur, Nerede Sapılır
"Standartlara uy" tavsiyesi tek başına iş görmüyor, çünkü neyin standart olduğunu nasıl bileceğini söylemiyor. Çoğu ekip bunu rakip sitelere bakarak belirliyor, yani rakibin tercihini standart sanarak işe başlıyor. İşe yarayan ayrım başka yerde duruyor: standardın bağlayıcı olduğu katmanla, özgünlüğün bedava olduğu katmanı birbirinden ayırmak.
Neyin standart olduğunu rakibine bakarak bulamazsın
Jakob Yasası'nın söylediği şey basit: kullanıcı zamanının neredeyse tamamını senin siten dışında geçiriyor. Dolayısıyla beklentilerini senin sektörün değil, her gün açtığı bankacılık uygulaması, pazaryeri ve e-posta arayüzü şekillendiriyor. Referans kümesi orası.
Pratik yöntem şu: hedef kitlenin gerçekten kullandığı on siteyi listele, incelediğin öğenin (arama kutusu, sepet, hesap menüsü, geri dönüş bağlantısı) her birinde nerede durduğunu say. Yaygın kullanılan eşik Nielsen'den geliyor: sitelerin %80'inden fazlasında aynıysa standart, %50 ile %79 arasındaysa konvansiyon, altındaysa ortada bir beklenti yok ve orada canın ne istiyorsa yapabilirsin.
Rakip analizinden çıkaracağın şey içerik derinliği ve fiyat sunumu olur. Yerleşim kararı için kaynak orası değil, çünkü rakibin de aynı şeyi yaparak bir başkasını kopyalamış olma ihtimali yüksek.
Standart konumdadır, özgünlük görünümdedir
Kaynak metinlerin çoğu burada çelişiyor: bir yandan "standartlardan sapma", öbür yandan "markanı farklılaştır" diyor, aradaki gerilimi çözmeden bırakıyor. Çözüm katmanları ayırmakta.
Konum ve davranış katmanı bağlayıcıdır. Logo sol üstte durur ve ana sayfaya gider, arama kutusu göründüğü yerde kalır, sepet sağ üsttedir, form alanı beklenen doğrulamayı yapar, geri tuşu çalışır. Bunlar kullanıcının düşünmeden yürüttüğü şeyler, değiştirdiğinde bilinçli dikkat harcatmaya başlarsın.
Görünüm katmanı serbesttir. Tipografi, renk paleti, görsel dili, mikro animasyonlar, metnin tonu. Buradaki farklılaşmanın kullanıcıya maliyeti ilk bakıştan sonra sıfır, markaya katkısı ise gerçek.
Maliyet asimetrisi kararı kendiliğinden veriyor: görünümdeki özgünlük bir kez fark edilir, konumdaki özgünlük her yeni ziyaretçi tarafından yeniden öğrenilir.
Bu ayrım erişilebilirlik tarafında daha da sert işliyor, çünkü standart davranışın büyük kısmı tarayıcının kendisinde hazır duruyor. Bir projede özel yazılmış bir dropdown'ı tarayıcının kendi select öğesiyle değiştirdiğimizde klavye navigasyonu ve otomatik doldurma sorunları ayrıca uğraşmadan ortadan kalkmıştı.
Sapacaksan maliyetini ölç
Standarttan sapmak her zaman hata değil. Veri yoğun bir araç arayüzünde ya da uzun bir yapılandırma akışında yerleşik kalıp gerçekten yetersiz kalabilir. Ama sapma kararı bir tercih değil, bir hipotez: doğrulanması gerekir.
Ölçüm için analitik panelindeki hemen çıkma oranına bakma, orada sapmanın etkisi başka onlarca değişkenin altında kaybolur. İlk tıklama testi yap: katılımcıya görevi ver, ekranın statik halini göster, ilk nereye tıkladığını kaydet. Doğru ilk tıklama oranı düşüyorsa yerleşim çalışmıyordur ve bunu beş kişiyle bile görürsün. Aynı görevi eski düzenle ölçüp iki sayıyı karşılaştırmadan kimseyi ikna edemezsin.
"Kullanıcılar zamanla alışır" cümlesi ölçüm yapmamanın kibar hali. Alışırlar, evet, ama alışan yalnızca düzenli kullanıcı; her yeni ziyaretçi aynı bedeli en baştan ödüyor. Trafiğinin çoğu ilk kez gelenlerden oluşuyorsa o bedeli hiç bitmeyen bir gider kalemi olarak yazabilirsin.