Beş Kullanıcıyla Kullanılabilirlik Testi ve Bu Kuralın Sınırı
Beş kişiyi oturtup arayüzde birkaç görev denetmek bir gününüzü alır. Aynı sorunları yayına aldıktan sonra üretim kodundan sökmek haftalar sürer. Küçük ölçekli bir test kurmak sanıldığı kadar ağır bir iş değil; asıl mesele testi ne zaman yapacağınız ve bulguları neye göre sıralayacağınız.
Bitmiş ürünü beklemeyin
Tıklanabilir bir prototip, hatta kağıda çizilmiş birkaç ekran bile akış hatalarını yakalamaya yeter. Bu aşamada bir adımı kaldırmak dakikalar sürüyor. Aynı değişikliği yayındaki üründe yapmak veri taşıma, sürümleme ve geri alma planı demek, yani aynı kararın bedeli haftalara çıkıyor.
İki yüz kişilik bir memnuniyet anketiyle beş kişilik yüz yüze bir oturum arasında seçmek gerekirse oturumu daha güvenilir bulurum. Anket insanların ne hatırladığını ve ne söylemek istediğini ölçer, oturum ne yaptığını gösterir. İkisi çoğu zaman aynı şey değil.
Beş kullanıcı kuralı nereye kadar geçerli
Rakamın arkasında bir formül var: 1-(1-L)^n. Burada L tek bir kullanıcının ortalama sorun bulma oranı, n de kullanıcı sayısı. L 0,31 alındığında beş kullanıcı %84 civarına çıkıyor ve Nielsen Norman Group'un yazısında anlatılan hesap bu.
Sınır da tam burada. L sabit bir sayı değil. Çoğu bariz sorunu temizlenmiş olgun bir arayüzde tek kullanıcının yakalayacağı oran düşüyor; L 0,15'e indiğinde beş kullanıcı ancak %56'ya ulaşır. Formül ayrıca kitleyi homojen varsayıyor. Birbirinden gerçekten farklı iki kullanıcı grubunuz varsa, örneğin yönetim panelini kullanan personel ile son müşteri, beş kişi toplamda değil grup başına gerekiyor.
Pratik karşılığı şu: beş kişilik tek bir tur yerine üç kişilik iki tur yapın. İlk turdan sonra bariz sorunları düzeltirsiniz, ikinci turda bir alt katman görünür hale gelir. Aynı bütçeyle iki kat bilgi çıkıyor.
Oturumu kurmak
Kırk dakika ve dört ya da beş görev yeterli. Görevleri sonuç olarak yazın, yol olarak değil. "Menüden ürünler sayfasına gidin" dediğinizde yolu siz söylemiş oluyorsunuz. "Kırmızı bir spor ayakkabı bulup sepete ekleyin" dediğinizde kullanıcının o yolu bulup bulmadığını görüyorsunuz.
Oturumdaki en zor iş susmak. Kullanıcı takıldığında yardım etmeyin, ne yapmaya çalıştığını sorun ve devam etsin. Yönlendirici soru da sormayın: "bu düğme kafa karıştırıcı mı" yerine "şimdi ne yapardınız". Ekranı ve sesi kaydedin, aynı anda not tutmaya çalışmak dikkatinizi bölüyor.
Testi canlı adres üzerinde değil, erişime kapalı bir kopyada yapın. Arama motoru erişimini kapatın, gerçek ödeme ve e-posta gönderimlerini test moduna alın.
Hız da bir kullanılabilirlik sorunu
Kullanıcının beklediği her saniye ölçtüğünüz görev süresine giriyor. Google PageSpeed Insights ve GTmetrix sayfanın laboratuvar koşullarındaki halini gösterir; oturumu kendi kullanıcılarınızın bağlantı hızına yakın bir kısıtlamayla yapın. Aradaki fark bazen görevin tamamlanıp tamamlanmamasını belirliyor.
Bulguları sıralamak
Notların hepsi eşit ağırlıkta değil. İki eksene bakın: kaç kullanıcı takıldı, ve takılan kullanıcı görevi yine de bitirebildi mi. Görevi hiç tamamlayamayan tek bir kişi, beş kişinin birden yakındığı bir renk tercihinden daha acil. İkincisi tercih, birincisi kayıp.
Düzeltmeden sonra aynı görevi yeniden test edin. Bir çözümün işe yaradığını denemeden varsaymak, testi baştan yaptıran hatanın kendisi.