Büyük Siteleri Örnek Almanın Yanıltıcı Tarafı
Yahoo'nun ana sayfası, Amazon'un öneri bloğu, Disney'in hikaye anlatımı. Web üzerine yazılan hemen her metin bu birkaç örnekten genelleme yapar, çünkü anlatması kolay olan onlar. Oysa bu siteler kendi özel koşullarının ürünü: devraldıkları trafik, kurumsal bütçe, hazır gelen marka. Aynı kararı kendi sitenizde tekrarladığınızda sonuç alamamanızın nedeni çoğu zaman tasarımın kötülüğü değil, altındaki koşulun eksikliği.
Örnek seçimi zaten taraflı
Medyada yer bulan siteler denenmiş her şeyin rastgele bir örneklemi değil, hayatta kalanlar. The WELL topluluk tasarımının klasik örneği diye anılırken, aynı yıllarda benzer yazılımla kurulup kimsenin yazmadığı yüzlerce tartışma alanı hiç anılmıyor. Peki ya The WELL'i özel yapan şey arayüzü ya da moderasyon kuralları değil de 1985'te ağa erişimi olan dar, birbirini zaten tanıyan bir kitle olsaydı? O durumda kopyalanacak bir şey kalmıyor, çünkü kopyalanması gereken şey kitlenin kendisi.
Gelir modeli trafiğin fonksiyonu
Reklam geliri gösterim başına kuruşlarla ölçülür, yani anlamlı bir toplama ancak çok yüksek trafikte ulaşır. Abonelik, okurun her ay yenilemeye değer bulduğu bir süreklilik ister; haber ya da veri gibi tazeliği olan içerikler dışında bunu kurmak zor. Küçük ve orta ölçekli sitelerin çoğunda doğru cevap üçüncüsü, siteyi satış ya da uzmanlık kanalı olarak kullanmak: yüz ziyaretçiden birinin teklif istemesi, aynı yüz ziyaretçiye reklam göstermekten kat kat fazlasını getirir. Hangi modelin iyi olduğu sorusu, kendi trafiğinizin büyüklüğü belli olmadan cevaplanamaz.
Topluluk kurmanın aritmetiği
Jakob Nielsen'in 90-9-1 diye adlandırdığı katılım örüntüsü, topluluk hedefini bir tasarım sorusundan çıkarıp sayı sorusuna çeviriyor: izleyen çoğunluk, ara sıra katkı veren küçük bir grup, düzenli üreten çok ince bir dilim. Bu dağılımı kabul ederseniz günde on yeni başlık isteyen bir forumun önce binlerle ölçülen bir günlük aktif kullanıcıya ihtiyacı var, güzel bir editöre değil. Yorum alanı açmak ucuz. Onu boş görünmekten kurtarmak ucuz değil, ve boş bir forum hiç forum olmamasından kötüdür: ziyaretçiye sitenin terk edildiğini söyler.
Farkı yaratan detay kopyalanmaz
Amazon ile Barnes & Noble arasındaki farkı fiyat, teslim süresi ve iade kolaylığı gibi görünmez ayrıntılar belirledi, ana sayfa yerleşimi değil. Aynı mantık bileşen düzeyinde de işliyor: "bunu alanlar şunu da aldı" bloğu bir arayüz parçası gibi durur, oysa çalışması için ortak satın alma verisinin yoğun olmasını gerektirir. İki yüz siparişi olan bir katalogda aynı blok rastgele eşleşmeler üretir, kullanıcı bir kez alakasız öneriyi görür ve bir daha o alana bakmaz. Bileşeni koymak yarım günlük iş, arkasındaki veriyi biriktirmek yıllar sürüyor. Bu yüzden hangi detayın fark yarattığını sormak yerine, o detayın sizde bir karşılığı olup olmadığını sormak daha verimli. Böyle kararları ben artık büyük sitelerin ekran görüntülerine değil, kendi arama günlüklerimdeki sonuç dönmeyen sorgulara bakarak veririm; eksik olanı en doğru söyleyen yer orası.