Toplama, Karşılaştırma, Seçim: Karar Anını Taşıyan Arayüz

İnternette bir karar üç harekete ayrılıyor: bilgi toplamak, seçenekleri yan yana koymak, birini seçmek. Model basit; tasarımda işler ortadaki adımda bozuluyor. Arayüz kullanıcıya karşılaştırma için gereken şeyi vermek yerine daha çok veri gösteriyor ve yükü ona bırakıyor.

Toplama aşamasında biriken şey bilgi değil

Kullanıcı arama sonuçlarında gezerken aslında liste büyütmüyor, liste kısaltıyor. Aradığı şey seçeneği elemesine yarayacak tek bir özellik: fiyat aralığı, stok durumu, teslim süresi, uyumluluk. Kart üzerinde bu özellik yoksa detay sayfasına giriyor, geri dönüyor, bir sonrakine bakıyor.

Buradaki tasarım kararı içeriği zenginleştirmek değil, eleyici özelliği listeye çıkarmak. Açıklama metnini kısaltıp yerine tek bir sayı koymak çoğu listede arama sonuçlarındaki gidiş gelişi belirgin şekilde azaltır.

Karşılaştırma: hücre sayısını hesaplayın

Beş ürünü on iki özellik üzerinden karşılaştıran bir tablo altmış hücre demek. Kimse altmış hücre okumaz. Üstelik o hücrelerin çoğu aynı değeri taşır; garanti süresi hepsinde iki yıl, kargo hepsinde ücretsiz.

Bu tabloyu genelde tek bir kuralla çözerim: bütün sütunlarda aynı değeri taşıyan satırları varsayılan olarak kapatır, üstüne "ortak özellikleri göster" bağlantısı koyarım. Uygulama tarafında maliyeti bir satır karşılaştırmasıdır, üçüncü parti bir bileşene gerek yok. Altmış hücrelik tablo çoğu üründe sekiz on hücreye iner ve okunur hale gelir.

İkinci kural sıralamayla ilgili. Farklılaşan satırları üste almak, kullanıcının kaydırmadan karar verebildiği bir alan yaratır. Tabloyu alfabetik ya da veritabanından geldiği sırayla dizmek bu alanı rastgele dolduruyor.

Seçimi durduran şeyler

Son adımda kullanıcı genellikle kararını çoktan vermiştir; onu durduran şey ürün değil, işlemin kendisidir. Sık karşılaşılanlar sayılıdır ve hepsi ölçülebilir:

• Toplam tutarın ancak son ekranda netleşmesi (kargo, vergi, kur farkı)
• Vazgeçme koşulunun görünmemesi: iade, iptal, sözleşme süresi
• İşlemi tamamlamak için zorunlu kayıt

Bunların üçü de karşılaştırma aşamasında gösterilebilecek bilgiler. Son adıma saklandıklarında kullanıcı yeni bir bilgiyle karşılaşıyor ve karşılaştırmayı baştan yapmak zorunda kalıyor.

Adımlar sırayla ilerlemiyor

Model üç aşamayı düz bir çizgi gibi anlatır, kullanıcı ise sürekli geri döner. Seçim ekranında gördüğü bir detay onu karşılaştırmaya, oradan yeni bir aramaya götürür. Arayüzün bu dönüşü desteklemesi gerekiyor: karşılaştırma listesi oturum boyunca yaşamalı, ödeme adımından geri dönüldüğünde seçilmiş ürünler yerinde durmalı.

Karşılaştırma listesini geri tuşuyla silen bir site, kullanıcıyı işin en yorucu kısmını ikinci kez yapmaya zorluyor. Çoğu terk bu noktada oluyor.

Ne ölçülür

Karşılaştırma sayfasında geçirilen süre tek başına bir şey söylemez; uzun süre hem ilgi hem de kafa karışıklığı anlamına gelebilir. Daha okunaklı sinyaller şunlar: listeye eklenip çıkarılan ürün sayısı, aynı ürüne kaç kez dönüldüğü, karşılaştırmadan sonra aramaya geri dönme oranı, seçimden sonraki yirmi dört saat içindeki iptal.

Sonuncusu genelde atlanıyor. Oysa hızlı tamamlanan ama ertesi gün iptal edilen bir işlem, arayüzün kullanıcıyı ikna etmediğini değil, aceleye getirdiğini gösteriyor.