Günce Çalışmasında Ödülü Neye Bağladığınız Veriyi Belirler

Günce çalışmasının zor yanı katılımcı bulmak değil, katılımcıyı doğal akışından koparmadan konuşturmak. Ödülü giriş sayısına bağladığınız anda araştırmanın ölçtüğü şey de değişiyor: kullanıcının günü değil, ödülün tarifi. Peki teşvik neye bağlanmalı ve hangi kaydın anı yakaladığını, hangisinin sonradan hatırlandığını nereden bileceksiniz?

Yöntem hangi durumda hak ediyor

Günce çalışması pahalı bir yöntem. Katılımcı günlerce sizin için çalışıyor, siz de karşılığında düzensiz, eksik ve katılımcının kendi ifadesiyle filtrelenmiş veri alıyorsunuz. Bu maliyete değmesi için davranışın bir oturuma sığmaması gerekir.

• Davranış tekrarlı ve tekrarın kendisi araştırma sorusuysa: uygulamayı hangi saatte açıyor, kaçıncı denemede vazgeçiyor.
• Süreç haftalara yayılıyor ve karar anının ne zaman geleceği önceden bilinemiyorsa: ev arama, kredi başvurusu, tatil planı.
• Deneyim çok sayıda kısa temasa bölünmüşse ve tek tek hiçbiri sonradan hatırlanacak kadar büyük değilse.

Peki bunların hiçbiri yoksa? O zaman üç kullanıcıyla yapılan birer saatlik görüşme aynı bilgiyi bir günde verir, üstelik veri kaybı olmadan.

Giriş başına ödül neyi ölçer

Yaygın kurgu şu: belirli bir alt sınırı geçen katılımcıya taban ödül, her ek giriş için bonus. Bu tam olarak parça başı ücret. Parça başı ücret adet üretir, sizin aradığınızsa adet değil birbirinden farklı anlar. Aynı çalışma planında hem "her ek giriş için bonus verin" hem de "tekrar eden girişler analitik değeri düşürür" yazıyorsa bu ikisi birlikte yaşayamaz. Katılımcı ödülü en ucuz yoldan toplar, en ucuz yol da zaten her gün yaptığı en kolay etkileşimi yeniden yazmaktır.

Giriş başına bonusu bu yüzden kullanmam. Ödülü tamamlanmaya bağlayın: çalışmanın gerektirdiği asgari kapsamı dolduran herkes aynı tutarı alsın, bonus da adede değil kapsama gelsin. Temas noktası başına en fazla iki giriş ödüllendirilirse, katılımcı üçüncü ödülü almak için başka bir temas noktasına gitmek zorunda kalır. Ödül böylece analizde aradığınız şeyle aynı yöne bakar.

Girişin zamanı, olayın zamanı

Günce girişi doğal bir aktivite değil. Katılımcı çoğu zaman olay bittikten sonra, akşam, girişleri toplu halde yazar. Asıl sorun bu gecikme değil, sizin gecikmeyi göremiyor olmanız. Formunuz yalnızca gönderim zamanını kaydediyorsa, olay anında yazılmış bir giriş ile üç gün sonra hatırlanarak yazılmış bir giriş veritabanında birbirinin aynısıdır.

Çözümü ucuz: forma "bu ne zaman oldu" alanını zorunlu koyun ve gönderim zamanıyla birlikte saklayın. İki damga arasındaki farkın dağılımına bakınca çalışmanın gerçekte ne ölçtüğü ortaya çıkar. Fark dakikalarla ifade ediliyorsa anlık davranış verisi topluyorsunuz. Saatlere çıkıyorsa elinizdeki şey davranış değil, davranışın hatırlanmış hali, ve bulguları da o dille yazmanız gerekir. Peki fark sistematikse? Girişler hep gece yarısına yığılıyorsa sorun katılımcının disiplininde değil, hatırlatma saatindedir.

Yükü azaltmak

Gecikmenin sebebi genelde unutmak değil, o anda formu doldurmanın pahalı olması. İki aşamalı toplama bunu doğrudan çözer: olay anında tek bir işaret isteyin (sesli not, ekran görüntüsü, iki kelimelik mesaj), detaylı soruları gün sonuna bırakın. İşaret olayın zamanını damgalar, detay rahat bir anda gelir.

Zorunlu soru sayısını da her turda gözden geçirin. Analiz planında karşılığı olmayan bir soru, katılımcının o gün girişi hiç yapmama ihtimalini artırmaktan başka bir işe yaramıyor.

Tekrarı önlemek

Çeşitliliği ödül kurgusu tek başına taşımıyorsa talimatla söyleyin ve örnekle gösterin. Çalışmanın başında iyi bir günce girişi örneği paylaşmak, "detaylı yazın" demekten daha çok işe yarar; katılımcı kaç kelime yazacağını değil, neyin ilgi çekici sayıldığını örnekten öğrenir.

Soruyu nasıl kurduğunuz da cevabın çeşitliliğini belirliyor. Bir akıllı saat çalışmasında "bugün saatinizi ne için kullandınız" diye sorarsanız herkes hatırlatıcıdan bahseder. Harita, ödeme, uyku takibi, bildirim susturma gibi alt başlıkları açıkça listelerseniz insanların gerçekte ne yaptığı görünür hale gelir.

Pilotta bakılacak üç şey

Üç kişiyle iki gün süren bir pilot, kurguyu asıl çalışmadan önce kurtarır. Bakılacaklar da uzun bir liste değil:

• Olay ile giriş arasındaki gecikmenin dağılımı: verinin anlık mı geriye dönük mü olduğunu söyler.
• Bir girişin gerçekte kaç dakika sürdüğü: teşvikin adil olup olmadığını tahminle değil bununla hesaplarsınız.
• Tekrar oranı, yani aynı temas noktasına düşen girişlerin yüzdesi. Yüksekse sorun katılımcıda değil ödül kurgusundadır.

Bu üçü ölçülmeden çalışmayı ölçeklemek, iki hafta sonra elinizde birbirine benzeyen çok sayıda kayıt olması demek.