Web Sitesinde Veri Kalitesi ve Kullanıcı Deneyimi

Yanlış fiyat, ölü bağlantı, iki farklı sayfada iki farklı stok bilgisi. Kullanıcı bunları görünce hata mesajı aramaz, sekmeyi kapatır. Veri kalitesi bu yüzden içerik işi kadar sistem işidir: doğrulamanın nereye konduğu, hatanın nasıl bildirildiği ve sistemin hatalı girdiyle ne yaptığı.

Aynı bilgi tek yerde dursun

Bir ürünün fiyatı hem ürün tablosunda hem kampanya sayfasının içeriğinde yazılıysa, ikisi er geç ayrışır. Kural basit: veri bir kez girilir, gösterildiği her yerde aynı kaynaktan okunur. Elle kopyalanan her alanı bakım borcu sayın.

Bu kopyalar çoğunlukla iyi niyetle doğar. Sayfa yavaştı, biri değeri statik olarak gömdü. O günün çözümü altı ay sonra "sitede iki farklı fiyat görünüyor" biletine dönüşür.

Doğrulama hangi katmanda

Doğrulamayı yalnızca form katmanına bırakmam. Formdaki kural toplu içe aktarmadan, yönetim panelinden ve API'den geçmez; veri o kanallardan da giriyorsa kural pratikte yok demektir. Benzersizlik ve zorunluluk gibi kuralların yaşayacağı yer veritabanıdır: unique index, not null, foreign key. Uygulama katmanındaki kontrol kullanıcıya anlaşılır mesaj vermek içindir, verinin bütünlüğünü ayakta tutmak için değil.

Bunun üstüne mantık kontrolleri gelir. Fiyatın sıfır olması teknik olarak geçerlidir ama büyük ihtimalle yanlıştır; bitiş tarihinin başlangıçtan önce gelmesi de öyle. Bu tür kuralları kaydı reddetmek için değil, uyarı üretmek için kullanın. Gece çalışan bir kontrol betiği şüpheli kayıtları listelesin, sabah biri o listeye baksın.

Kullanıcı hatayı bildirebilsin

Hatalı veriyi ilk gören genellikle ziyaretçidir. Bildirim yolu açık değilse o bilgi kaybolur. Formu kısa tutun, üyelik şartı koymayın, hangi sayfadan gelindiğini otomatik doldurun. Kullanıcıdan istenen tek şey "burada ne yanlış" olsun.

Gelen bildirimlerin bir sahibi olmalı, yoksa kutu dolar ve kimse açmaz. Haftada bir bakılan bir liste bile hiç bakılmayan bir kutudan iyi çalışır.

Sistem hatalı girdiyle ayakta kalsın

Kullanıcı arama kutusuna yanlış yazacak. Bunu tolere eden arama iyi fikir, ama toleransın bir ölçüsü var: kısa kelimelerde iki harflik esneklik neredeyse her şeyi eşleştirir ve sonuç listesi anlamsızlaşır. Yaygın pratik, esnekliği kelime uzunluğuna bağlamak. Elasticsearch'ün AUTO ayarı tam olarak bunu yapar: 1-2 karakterde tam eşleşme, 3-5 karakterde bir harf, daha uzun kelimelerde iki harf. Kendi aramanızı yazıyorsanız da mantık aynı olmalı, sabit bir eşik değil.

Sonuç bulunamayan ekran boş kalmasın. Yazımı düzeltilmiş öneri, aynı kategorideki yakın kayıtlar, düz bir kategori listesi. Hepsi kullanıcıyı sitede tutar. Kırık bağlantıda da mantık aynı: 404 sayfası özür dilemek yerine aramaya ve ilgili içeriğe yönlendirsin.

Tarih, saat, biçim

Kullanıcının kafasını en çok karıştıran hatalar bu grupta, önlenmesi en kolay olanlar da bunlar. Zamanı sunucuda UTC saklayın, gösterirken kullanıcının saat dilimine çevirin. Para birimini tutarın yanında saklayın, biçimlendirmeyi arayüz tarafında yapın. "Yarın teslim" gibi göreli ifadeleri önbelleğe alınan sayfalara gömmeyin; önbellek dünden kalmışsa o cümle yalan söyler.

Düzenli kontrol

• Bağlantı taraması: haftalık çalışan bir betik iç ve dış bağlantıları denesin, 404 ve 5xx dönenleri raporlasın.
• Aykırı değer taraması: fiyat, stok ve tarih alanlarında mantık dışı kayıtları listeleyen tek bir sorgu çoğu zaman yeter.
• Sürüm geçmişi: içerik tablolarında değişiklik kaydı tutun. Yanlış giden toplu güncellemeden geri dönebilmek, hatayı elle düzeltmekten hızlıdır.

Bu üçü kurulduktan sonra günlük bakım birkaç dakikaya iner. Asıl kazanç da orada: veri kalitesi bir kampanya değil, çalışır durumda bırakılmış birkaç kontrolün toplamıdır.