Onay Diyaloğu Ne Zaman Korur, Ne Zaman Tıklanıp Geçilir

Onay diyaloğu, kullanıcıyı bir işlemden alıkoymanın en ucuz yoludur; bu yüzden de fazla kullanılır. Fazla kullanıldığı anda koruma işlevi biter, çünkü her gün gördüğü pencereyi kimse okumaz. Asıl karar diyaloğun nasıl yazıldığı değil, nerede gösterileceğidir.

Tek kural: geri alınamayan işlem

Onay isteyeceğiniz yerler sınırlıdır: veriyi kalıcı silen, para hareketi yaratan, başkalarını etkileyen (yayına alma, toplu e-posta gönderme) ya da geri dönüşü elle onarma gerektiren işlemler. Gerisi onay istemez.

Favorilere ekleme, ayar değiştirme, taslak kaydetme gibi işlemlerde pencere açmak kullanıcının akışını böler ve daha kötüsü, onu pencere kapatmaya alıştırır. Sonra gerçekten önemli olan diyaloğu gösterdiğinizde aynı refleksle kapatır. Duyarsızlaşmayı yaratan kullanıcı değil, gereksiz gösterdiğiniz her penceredir.

Metni işlemin kendisiyle yazın

“Emin misiniz?” hiçbir şey söylemez. Diyalog metni, ne silineceğini ve sonucun ne olduğunu içermeli:

“Sunum.pptx” kalıcı olarak silinecek. Bu dosya çöp kutusuna gitmez.

Toplu işlemlerde sayıyı yazın, mümkünse listeyi de gösterin: “Sepetten 5 ürün çıkarılacak” cümlesinin altına o beş ürünün adı sığıyorsa sığdırın. Kullanıcı en çok, seçtiğini sandığı şeyle gerçekte seçtiği şey farklı olduğunda hata yapar; liste tam olarak bunu yakalar.

Butonlara da eylemin adını yazın. “Evet / Hayır” yerine “Sil / Vazgeç”. Böylece kullanıcı metni okumadan butona baksa bile ne olacağını görür. Yıkıcı olan butonu varsayılan seçili bırakmayın; klavyeden Enter'a basan kişi silme işlemini onaylamış olmamalı.

Geri alma onayın yerine geçer mi

Çoğu durumda evet, hatta daha iyisini yapar. İşlemi hemen uygulayıp ekranın altında birkaç saniye “Geri al” bandı göstermek, kullanıcıyı durdurmadan hatayı onarılabilir kılar. Onay penceresi kullanıcının kararını önceden vermesini ister; geri alma, karar yanlışsa sonucu görmesine izin verir.

Bedava değil ama. Onay penceresi bir arayüz işidir, geri alma bir veri işidir: silinen kaydı bir süre tutmanız, ona bağlı ilişkileri de tutmanız, sonra da süresi dolanı temizleyecek işi yazmanız gerekir. Bir kaydı tek satırla silmekle, o silmeyi geri alınabilir hale getirmek arasındaki emek farkı büyüktür (bu farkı üstlenmeye çoğu ekran için değer). Gerçekten kalıcı ve maliyetli işlemlerde ikisini birden kullanın: onay isteyin, ardından kısa bir geri alma penceresi bırakın.

“Bir daha sorma” seçeneği

Bu kutucuk yaygın bir tavsiyedir ve tavsiye kendi mantığıyla çelişir. Onay diyaloğunun varlık sebebi kullanıcının uyarıyı okumadan geçmesini engellemek. “Bir daha sorma”, o geçişi tek tıkla ve kalıcı hale getirir. Üstelik kutucuğu işaretleyen kişi genelde en aceleci olan, yani uyarıya en çok ihtiyaç duyandır.

Kutucuğu koyacaksanız iki şart: yıkıcı işlemlerde hiç görünmesin, ve işaretlendiğinde nereden geri açılacağı ayarlarda bulunabilir bir yerde dursun. Kullanıcı sildiği bir şeyi geri isteyip “ama bana sormadı” dediğinde, cevabınız “siz sormamayı seçmiştiniz” olacaksa tasarım hatalıdır.

Kritik işlemde sürtünmeyi artırın

Hesap kapatma, veri tabanı silme, aboneliği sonlandırma gibi işlemlerde tek tıklık onay yeterli değil. Kullanıcıdan işlemin adını yazmasını isteyin: silinecek projenin adını, ya da “Hesabımı kapat” ifadesini. Yazma eylemi refleksi kırar, çünkü kopyalanamayan tek şey dikkattir.

Bunu her yerde kullanmayın. Sürtünme, tam olarak nadir ve tehlikeli işlemler için ayrılmış bir araçtır; günde beş kez karşılaşılan bir yere koyduğunuzda kullanıcı metni ezberler ve düşünmeden yazar.

Tutarlılık

Aynı ürün içinde yıkıcı işlemler hep aynı görünsün: aynı renk, aynı ikon, aynı buton sırası. Kullanıcı bir yerde “Sil”i sağda, başka yerde solda bulursa kas hafızası ona ihanet eder. Bir yerde silme kırmızı, başka yerde nötrse hangi pencerenin ciddi olduğunu anlayamaz. Tutarlılık burada estetik bir tercih değil, uyarının okunmadan da işe yaramasını sağlayan tek mekanizma.