Persona Oluşturma: Kalın Dosya Yerine Canlı Profil
Persona dosyalarının çoğu hazırlandığı çeyrekte okunur, sonra ortak sürücüde unutulur. Sebep personanın işe yaramaz bir araç olması değil, dosyanın güncellenemeyecek kadar kalın olması. İnce tutulmuş bir profil, kullanıcı değiştikçe onunla birlikte değişebildiği için ekibin kararlarında kalır.
Personanın tek sınavı: bir kararı değiştirmesi
Persona, hedef kullanıcıyı temsil eden kurgusal bir profil. Tanım kolay kısım. Zor kısım şu: hazırladığınız profil bir özellik tartışmasını kapatabiliyor mu? Ekip iki akış arasında sıkıştığında profile bakıp bu kullanıcı burada durmaz, aradığı yer şurası diyebiliyorsanız persona çalışıyor. Diyemiyorsanız elinizde kullanıcı temsili yok, sunum slaytı var.
Bir profili değerli kılan şey yaş ya da meslek değil, kullanıcının ürüne gelirken taşıdığı engel. Engeli tek cümleyle yazamıyorsanız yeterince görüşme yapmamışsınızdır.
Nitel görüşme, analitikten türetilen profilden daha güvenilir
Sekiz derinlemesine görüşmeden çıkan bir personayı, yüz binlerce oturumun analitiğinden türetilmiş segment profilinden daha güvenilir bulurum. Analitik ne olduğunu kusursuz anlatır: hangi ekranda kaç saniye kalındığı, akışın nerede terk edildiği. Niçin sorusuna tek kelime etmez. Formun üçüncü adımındaki kopuşun sebebi fiyat mı, güven eksikliği mi, yoksa klavyeyle açılmayan bir tarih seçici mi; bunu ancak biri oturup size anlatır.
İstatistiksel persona yine de yerinde durur, ama koşulu var: kümeleme yapacaksanız yüzlerce yanıt gerekir. Otuz kişilik ankete küme analizi uygulayıp çıkan gruplara istatistiksel persona demek, yöntemin adını kullanıp güvencesini kullanmamaktır.
Profili ne kadar ince tutmalı
Güncelleme maliyeti alan sayısıyla doğrudan büyür. Üç personanın her birinde on iki alan tutuyorsanız, çeyreklik revizyon sözü verdiğinizde her turda otuz altı alanı yeniden doğrulamanız gerekir. Hiçbir ekip bunu üçüncü çeyrekte yapmaz. Dosya olduğu yerde kalır, veri eskir, kimse açmaz.
Kalması gerekenler kısa bir liste:
- Kullanıcının ürüne geldiğinde çözmek istediği tek iş
- Önündeki somut engel: zaman, bütçe, yetki ya da teknik kısıt
- Kullanım bağlamı; hangi cihaz, hangi ortam, ne kadar dikkat
- Görüşmeden alınmış, kendi ağzından çıkmış bir cümle
Medeni hal, sevdiği markalar, hafta sonu alışkanlıkları ve stok fotoğraf bu listeye girmez. Profili gerçekçi gösterirler, hiçbir kararı değiştirmezler.
Hangi tür, nerede
Tek sayfalık hafif profil (dört beş alan, yarım saatte yazılır) iki haftalık bir işte yeterlidir; yetersiz kaldığı gün genişletirsiniz. Nitel persona, yeni bir akış tasarlarken ya da kullanıcıyı gerçekten tanımıyorken varsayılan seçenek. İstatistiksel persona elinizde zaten geniş bir kullanıcı tabanı ve temiz veri varken, nitel bulguyu sınamak için işe yarar. Sıra şöyle: nitel bulgu önce gelir, sayı onu doğrular ya da çürütür.
Kullanıldığını nasıl anlarsınız
Ölçmesi basit. Son çeyrekte açılan iş kayıtlarını tarayın, persona adı kaç tanesinde geçiyor? Sıfır çıkıyorsa o dosya ekibin karar sürecinin parçası değil. Tasarım tartışmasının notunda, bir kabul kriterinde ya da ticket açıklamasında adı hiç geçmeyen persona, ortak sürücüde bekleyen bir PDF'den fazlası değildir.
Bu kontrolü çeyrek sonunda beş dakikada yaparsınız, ayrı bir araca gerek yok. Sonuç sıfırsa iki yol var: profili ekibin fiilen kullandığı yere taşımak, ya da dosyayı kapatıp bunu persona çalışması saymayı bırakmak.