Sesli Arayüzler Nerede Kazanır, Nerede Kaybeder

Sesli arayüz ekranın yerini almıyor, ekranın zayıf olduğu birkaç yeri dolduruyor. Eller meşgulse, cihazda ekran yoksa ya da kullanıcı ekranı hiç görmüyorsa ses kazanır; onun dışında ekran hemen her görevde daha hızlı. Fark teknolojinin olgunluğundan değil, sesin sıralı, ekranın eşzamanlı olmasından geliyor.

Sesin kazandığı yerler

Ölçüt basit: kullanıcının gözü ve eli o anda başka bir işte mi, gösterecek bir yüzey var mı. Araba kullanırken navigasyonu sesle sormak ekrana bakmaktan çok daha güvenli. Mutfakta, el hamurluyken tarifi bir adım ileri almak da öyle. Akıllı hoparlörde ve kulaklıkta ise seçenek yok, ses tek kanal.

Bunların dışında ses ikinci kanal olarak işe yarar: asıl işi ekran yapar, ses kısayol verir. "Alarmı yedi buçuğa kur" cümlesi saat uygulamasını açıp iki tekerlek çevirmekten kısa. Aynı asistan "bu haftaki uçuşları fiyata göre sırala" dendiğinde çöker, çünkü sonuç listesi seslendirilebilir bir şey değil.

Sıralı kanal, eşzamanlı ekran

Ekran bilgiyi uzayda yayar, ses zamanda. Beş seçenekli bir menü ekranda göz gezdirmekle bir saniyede taranır; aynı beş seçeneği sesli okumak on saniyeyi geçer ve okuma bittiğinde ilk iki seçenek çoktan uçmuştur. Kullanıcı "tekrar et" demek zorunda kalır.

Maliyet çalışma belleğinde. Ekranda seçenekleri hatırlaman gerekmez, ekranın kendisi dış bellektir; bakarsın, karşılaştırırsın, işaret edersin. Sesli menüde karşılaştırmanın tamamı kullanıcının kafasında döner. O yüzden sesli akışta seçenek sayısını üç dolayında tut, karşılaştırma isteyen işi sese hiç verme.

Ekran okuyucu kullanan kullanıcıda ses ikincil değil

"Ses tamamlayıcıdır" cümlesi görme engelli kullanıcı için yanlış. Orada ses birincil ve tek kanaldır, tamamladığı bir şey yok. Ayrımın pratik sonucu şu: o kullanıcının duyduğu metni sen doğrudan yazmıyorsun, ekran okuyucu senin HTML'ini seslendiriyor.

Yani erişilebilir bir sesli deneyim çoğu sitede ayrı bir sesli arayüz projesi değil, mevcut işaretlemeyi düzeltmek demek. Başlık sırası bozuksa kullanıcı sayfayı başlıklardan gezemez. Butonu div ile yaptıysan odak oraya hiç gelmez. Etiket input'a bağlı değilse alan sadece "düzenleme kutusu" diye okunur, ne isteneceği belirsiz kalır. Sesli asistan eklemeye girişmeden önce bunları geç, getirisi kıyaslanmaz.

Komut kümesini tahmin etme, ölç

Sesli akışta en çok kırılan yer komut kümesi. Kullanıcının hangi kelimeyi seçeceğini masa başında doğru tahmin edemezsin; "sesi kıs", "kısar mısın", "biraz alçalt" hepsi aynı niyet.

Tanınmayan ifadeleri logla. Bir haftalık kayıt, hangi eşanlamlıları eklemen gerektiğini sana herhangi bir masa başı senaryosundan net söyler. Bir de her işlemden sonra ne olduğunu duyur: sessizce başaran sesli arayüz kullanıcıya başarısız görünür, çünkü ekranda doğrulayacağı bir değişiklik yok.

Ses açık kanaldır

Konuşma etraftaki herkese gider. Ofiste bakiye sorulmaz, otobüste mesaj dikte edilmez, kimse şifresini yüksek sesle söylemez. Kimlik doğrulama ve hassas veri için sessiz bir yol bırak: onayı telefonun ekranına düşür, tutarı okumak yerine kullanıcıyı uygulamaya yönlendir.

Çoklu ortam çözümlerin cazibesi burada görünüyor, ama adı yanıltmasın: ekranda nesneyi seçip "bunu kırmızı yap" demek ekransız bir senaryo değil, ekranın üstüne ses eklemek. Sesin ekranı gerçekten ortadan kaldırdığı tek yer ekranı olmayan cihazlar, ve orada da yapılan işler kısa ve tek adımlı kalıyor: zamanlayıcı, çalma listesi, hava durumu. Ses bu işlerde iyi. Ötesine iddia yükleyen ürünler on yıldır aynı duvara çarpıyor.