Site İçi Arama ve Navigasyon Arasında İş Bölümü
Arama kutusu ve navigasyon menüsü aynı işi yapmaz. Biri ne aradığını bilen kullanıcıyı hızlandırır, diğeri ne aradığını bilmeyene seçenekleri gösterir. Sorun ikisinden birini seçmek değil, hangisinin nerede devreye girdiğine karar vermek.
Arama, kullanıcıdan kelime ister
Arama kutusunun çalışması için kullanıcının doğru kelimeyi hatırlaması gerekir. Katalogda "mont" yazıyorsa ve kullanıcı "kaban" yazdıysa sonuç boş döner. Dahili arama motorları eşanlamlıyı, yazım hatasını ve çekim eklerini büyük arama motorları kadar affetmez; Türkçede ek yapısı yüzünden bu fark daha da açılır. Navigasyon bu yükü ters çevirir: hatırlamak yerine tanımak yeter, kullanıcı menüdeki etiketi görüp seçer.
Buraya kadarı bilinen kısım. Atlanan kısım şu: navigasyonun da bir ölçek sınırı var.
Menünün ölçek sınırı
Hiyerarşik gezinmede kullanıcının okuduğu etiket sayısı derinlikle doğrusal, eriştiği sayfa sayısıyla logaritmik büyür. Her seviyede 8 seçenek sunan 3 katmanlı bir menü 512 alt sayfayı adresler ve kullanıcı bunun için toplam 24 etiket okur. Aynı 512 sayfayı tek düz listede vermek 512 etiket okutur. Navigasyonun avantajı otomatik değil, yapıdan geliyor. Dallanma dengeliyse tanıma kazanır; kategori listesi düzleşip 40-50 başlığa çıktığında tanıma avantajı biter, kullanıcı yeniden gözle tarama yapmaya başlar.
Pratik kural: bir seviyedeki seçenek sayısı ekranı taşırıyorsa ya alt seviye açacaksın ya filtre vereceksin. Üçüncüsü yok.
Sıfır sonuçlu sorgular, navigasyonun eksik listesidir
Site içi aramanın en değerli çıktısı sonuç sayfası değil, log. Sonuç döndürmeyen sorgular kullanıcının hangi kelimeyi beklediğini doğrudan söyler, ve bu kelimeler çoğu zaman menüde hiç olmayan bir kategoriyi ya da yanlış etiketlenmiş bir bölümü işaret eder. Sorgu metni, dönen sonuç sayısı, zaman damgası: üç kolonlu bir tablo yeter, ayrı analitik aracı kurmana gerek yok. Haftada bir "sonuç sayısı sıfır" filtresiyle bak, en sık geçen on kelimeyi al, ya eşanlamlı olarak tanımla ya menüde karşılığını aç.
Bu döngü ikisini birbirine bağlar. Arama ölçer, navigasyon düzeltir.
SEO tarafında ikisi aynı şeyi yapmaz
İç bağlantı grafiğini kuran şey navigasyondur: kategori sayfaları alt sayfalara yol açar, tarama da o yollardan yürür. Arama sonuç sayfalarının böyle bir katkısı yok. Aksine her sorgu yeni bir parametreli URL üretir; bunların tamamı indekslenirse elinizde birbirinin kopyası, içeriği zayıf sayfalardan oluşan uzun bir kuyruk kalır. Arama sonuç sayfalarını noindex ile işaretle, gerekiyorsa sorgu parametrelerini robots.txt üzerinden taramaya kapat. Kategori ve filtre sayfalarında tersi geçerli: gerçek bir içerik kümesine karşılık geliyorlarsa indekslenmeleri istenir.
Arama bir arayüz özelliği, navigasyon aynı zamanda site mimarisi. İkisini "site içi erişim" başlığı altında tek kalem sayınca, SEO tarafında yanlış kararlar çıkıyor.