Tasarım Stüdyosu Atölyesi: Çizimden Önceliklendirmeye Oturum Planı

Tasarım stüdyosu atölyesi, bir ekibin yarım günde onlarca arayüz fikri üretip içinden birini seçmesine yarayan oturum biçimi. İşe yaraması yaratıcılığa değil, sıkı bir zaman planına ve her aşamada kimin ne yapacağının önceden belli olmasına bağlı. Kötü yürütülen atölye uzun bir toplantıdan daha fazla zaman harcar, geriye de bir eskiz yığınından başka bir şey bırakmaz.

Dört aşama, gerçek süreler

Oturum şu sırayla ilerler: çizim, sunum ve eleştiri, birleştirme, önceliklendirme. Yarım günlük bir atölyeyi kabaca şöyle bölün:

• Çizim: 8-10 dakika. Crazy 8s yeterli: kağıt sekize katlanır, her kareye bir dakikada bir fikir. Kalite beklenmez, okunurluk beklenir.
• Sunum ve eleştiri: 40-50 dakika. Oturumun en uzun ve en zor parçası.
• Birleştirme: 20 dakika. Eleştiride ayakta kalan parçalardan tek bir akış kurulur.
• Önceliklendirme: 20 dakika.

Problem tanımını oturumun başında değil, davetle birlikte gönderin. Çizim aşamasında hâlâ "biz neyi çözüyorduk" sorusu geliyorsa o sekiz dakika boşa gitti.

Çizim ucuz, eleştiri pahalı

Buradaki aritmetik çoğu rehberin atladığı yer. Altı kişilik bir ekip Crazy 8s ile 48 eskiz üretir. Eskiz başına yalnızca bir dakika sunum ayırsanız 48 dakika eder, tartışma daha üstüne biner. Üretim sekiz dakika sürüyor, üretilenin anlatılması altı katı.

Çözüm eskiz sayısını kısmak değil, sunulan sayıyı kısmak. Çizimden sonra herkes kendi karelerinden ikisini seçer, gerisi masada kalır. On iki eskizle sunum yirmi beş dakikaya iner, eleştiriye nefes alacak yer açılır. Niceliğin değer taşıdığı aşama çizim; aynı mantığı sunuma taşıdığınızda maliyete dönüşüyor.

Tek oturuma tek yöntem

Rehberler eleştiri için Altı Düşünme Şapkası, birleştirme için SCAMPER, önceliklendirme için 100 Dolar Testi önerir. Üçünü aynı oturuma koyarsanız katılımcılar atölyenin konusundan çok yöntemlerin kurallarını öğrenmekle uğraşır. Eleştiride hafif bir çerçeve yeter: her kişi bir güçlü yön ve bir risk söyler, sonraki eskize geçilir. Yöntemin adı olmasına gerek yok.

Önceliklendirmede maliyet masada olmalı

100 Dolar Testi işini yapar. Her katılımcıya 100 puan verilir, çıkan fikirlere dağıtır, toplam dağılım sıralamayı gösterir. Ama bu test değeri ölçer, maliyeti ölçmez. Bir atölyede oylamayı kazanan fikrin veri modelinde iki tabloyu birleştirmeyi gerektirdiğini oturumdan iki hafta sonra fark ettik. Oylamaya geliştirme tarafından birinin katılması, o iki haftayı oylama anında söyleyecek birinin orada olması demek.

Puan dağılımını tahtaya yazın ve öyle bırakın. İlk üçün birbirine çok yakın çıkması, ekibin kararsız olduğunu değil, fikirlerin yeterince ayrışmadığını gösterir; o durumda seçmek yerine birleştirme aşamasına geri dönün.

Hangi işte işe yarar

Atölye, seçenek üretilmesi gereken yerde iyi çalışır: yeni bir akış kurulacak, var olan bir ekran baştan tasarlanacak, ya da iki ekip aynı sorunu farklı anlıyor. Sorunun ne olduğu henüz bilinmiyorsa kötü çalışır. "Kullanıcılar neden ikinci adımda bırakıyor" sorusunun cevabı eskizlerde değil, oturum kayıtlarında ve hunideki düşüş verisinde. Önce ölçün, sonra masaya oturun. Ters sırada yapılan atölye hep aynı yere varıyor: ekibin en sesli üyesinin baştan beri savunduğu çözüme.

Oturum biterken seçilen akışın fotoğrafını, elenen iki alternatifi ve eleme gerekçesini tek sayfaya yazın. Üç hafta sonra "bunu neden böyle yapmıştık" sorusu geldiğinde cevap o sayfada durur.