Yüz Tanıma ile Ödemede Güvenlik Hissi ve Gerçek Güvenlik

Yüz tanımayla ödeme, kasada kameraya bakıp işlemi bitirmek demek. Teknik olarak çalışıyor; Çin'de yıllardır günlük alışverişin parçası. Kullanıcı tarafında takılan yer güvenliğin kendisi değil, arayüzün güvenlik hakkında ne söylediği ve neyi hiç söylemediği.

Akış adım adım ne yapıyor

Sistem iki ayrı aşamadan oluşuyor ve bunları ayırmak sonraki bütün tartışmayı kolaylaştırıyor.

Kayıt. Kullanıcı bir mobil uygulamada yüzünü tarıyor. Uygulama fotoğrafı değil, görüntüden çıkarılan sayısal bir şablonu saklıyor. Ardından bir banka kartı ya da cüzdan bu şablona bağlanıyor.

Ödeme. Kasadaki kamera anlık görüntüden aynı türde bir şablon üretiyor ve kayıtlı şablonlarla karşılaştırıyor. Benzerlik bir eşiğin üstündeyse hesap bulunmuş sayılıyor, tutar ekrana geliyor, kullanıcı onaylıyor. İşlem çoğu durumda on saniyenin altında bitiyor.

İki aşama arasındaki fark şu: kayıtta sistem karşısındaki kişinin kim olduğunu zaten biliyor, ödemede ise bir kalabalığın içinden onu bulması gerekiyor. Güvenlik tartışmasının büyük kısmı bu ikinci işin zorluğundan doğuyor.

Son dört hane ikinci doğrulama değil

Bazı mağazalarda yüz eşleşmesinden sonra telefon numarasının son dört hanesi isteniyor. Adım bir güvenlik önlemi gibi sunuluyor ama öyle çalışmıyor. Doğrulama faktörünün tanımı gereği sır olması gerekir; telefon numarası sır değil, gün içinde kargodan restoran rezervasyonuna kadar defalarca paylaşılan bir veri.

Adımın gerçek işlevi başka: karşılaştırmayı daraltmak. Sistem yüzü yüz binlerce kayıtla teker teker eşleştirmek yerine, önce dört haneyle küçük bir aday kümesi seçiyor, sonra yüzü yalnızca o kümeyle karşılaştırıyor. Bire-çok arama bire-bir doğrulamaya dönüşüyor; hem hızlanıyor hem yanlış eşleşme olasılığı düşüyor. Yani o dört hane kullanıcıyı korumuyor, veritabanını rahatlatıyor.

Bu aynı zamanda mağazadan mağazaya değişen akışı da açıklıyor. Kayıtlı kullanıcı sayısı az olan ya da kamerası daha iyi olan yerde adım atlanabiliyor, kalabalık bir noktada isteniyor. Kullanıcı bunu güvenlik seviyesinde keyfi bir dalgalanma olarak okuyor, çünkü arayüz ona başka bir açıklama sunmuyor.

Tutarsızlık zihindeki modeli bozuyor

Kullanıcı bir sistemi kullanırken zihninde onun nasıl çalıştığına dair bir model kuruyor. Bu modelin teknik olarak doğru olması şart değil, tutarlı olması yeterli; ne zaman ne olacağını bildiği sürece rahat kullanıyor. Aynı zincirin iki şubesinde farklı adımlarla karşılaşmak tam da bu modeli kırıyor ve kullanıcı boşluğu kendi tahminiyle dolduruyor. O tahmin genellikle sistemin lehine olmuyor.

Maskeyle tanınma da benzer bir yerden rahatsız ediyor. Teknik başarı olarak duyuruluyor, kullanıcı tarafında verdiği mesaj ise şu: kendimi kapattığımı sandığım durumda bile beni tanıyorsun. Bir yetenek ne kadar güçlüyse, o gücün nerede durduğunu söylemek de o kadar gerekli hale geliyor.

Geri alınamayan bir kimlik

Parola sızarsa değiştirirsiniz. Kart kopyalanırsa iptal edip yenisini alırsınız. Yüz şablonu sızarsa geri alınacak bir şey yok, çünkü kimlik bilgisinin kendisi bedeninize ait ve ömür boyu aynı kalıyor. Konuyu anlatan metinlerin çoğunun atladığı sınır burada: yüz tanıma, iptal edilebilirliği olmayan tek faktör.

Pratik sonucu da şu: şablonun nerede saklandığı ve kimin eriştiği, kart bilgisinin nerede saklandığından daha ağır bir soru. Cihazda kalan ve hiç sunucuya çıkmayan bir şablonla merkezi havuzda tutulan bir şablon, kullanıcıya birebir aynı akışı gösterse bile aynı riski taşımıyor. Arayüz bu ikisini ayırt etmiyorsa kullanıcının bilinçli tercih yapma imkânı da yok.

Arayüzün göstermesi gerekenler

Yüz eşleşmesinin sonucunu doğrudan ödeme onayına bağlamam; arada kullanıcının gördüğü, okuyabildiği ve iptal edebildiği bir ekran kalmalı. O ekranda dört şey bulunmalı:

• Çekilecek tutar ve kart, tanıma tamamlandıktan sonra ve işlem bitmeden önce.
• Kart değiştirme imkânı. Varsayılan karta sessizce düşen bir sistem kullanıcıya kontrol değil, sonuç bildiriyor.
• Bu yöntemle geçerli işlem limiti. Limit varsa kullanıcı onu ilk kez limite takıldığında değil, en baştan görmeli.
• Yüz verisinin nerede tutulduğu, tek satırlık düz bir cümleyle.

Bunların hiçbiri ödeme süresini uzatmıyor, çünkü hepsi zaten var olan onay ekranında gösterilebilir. Süreyi uzatan şey ek doğrulama adımı. O adım gerçekten güvenlik için konuluyorsa SMS koduna benzer, sır niteliği taşıyan bir faktör olmalı. Sır olmayan bir veriyi sorup güvenlik hissi üretmek, kullanıcı o verinin ne kadar açık olduğunu ilk fark ettiği anda geri tepiyor.