Web Tasarımı Danışmanı Seçerken Portfolyoya Bakmayın, Kullanın
Web tasarımı danışmanı seçerken en çok bakılan şey portfolyo, en az güvenilecek şey de o. Ekran görüntüleri işin bittiği günü gösterir, sitenin bugün nasıl çalıştığını değil. Değerlendirmeyi bakarak değil kullanarak yapmak gerekiyor, üstelik bu yarım saatlik bir iş.
Referans siteyi görevle test edin
Aday size üç referans verdiğinde o siteleri açıp beğenip beğenmediğinize bakmak hiçbir şey ölçmez. Kendinize gerçek bir görev verin ve süre tutun: iade koşullarını bulun, bir fiyat öğrenin, insan bir muhatabın telefonuna ulaşın.
Bir keresinde bana referans olarak gösterilen sitede iletişim bilgisini bulmam iki dakikayı geçti, oysa aynı sitenin portfolyodaki görseli kusursuzdu. Portfolyo görseli anasayfayı gösterir, insanlar ise anasayfada yaşamaz.
İkinci test de şu: sitenin en dikkat çeken bağlantısına tıklayın, sonra geldiğiniz yere dönmeye çalışın. Nerede olduğunuzu ve nereden geldiğinizi kaybediyorsanız bilgi mimarisi yoktur, sadece sayfa vardır.
O siteyi bugün kim sürdürüyor
Testin bir açığı var, kapatmadan güvenmeyin. Üç yıl önce teslim edilmiş bir sitede içeriği o günden beri müşterinin kendi ekibi giriyor olabilir. Menüyü şişiren, kategorileri çoğaltan, ana sayfaya altı duyuru koyan taraf danışman değil müşteridir ve siz yanlış kişiyi cezalandırırsınız.
Bu yüzden her referans için iki şey sorun: ne zaman yayına alındı, bugün içeriği kim giriyor. Cevabı arşiv üzerinden doğrulamak da mümkün, web.archive.org sitenin teslim tarihine yakın halini çoğu zaman tutuyor. Aradaki fark size adayın işini değil, adayın müşteriye ne kadar sürdürülebilir bir yapı bıraktığını gösterir. Asıl bilmek istediğiniz de bu.
Teknik derinliği ölçen tek soru
Adaya portfolyosundaki bir ekranı açtırın ve sorun: bu başlık üç satır olursa ne oluyor. Ürün adı seksen karakterse, listede hiç kayıt yoksa, ödeme servisi hata dönerse.
İyi bir aday bu durumların hepsini çizmiştir ve size gösterir. Cevap "öyle bir şey olmaz" ya da "geliştirici halleder" ise, elinizdeki tasarım lorem ipsum ile ayakta duran bir tasarımdır ve gerçek veriyle karşılaşınca dağılır. Uygulama aşamasındaki gecikmelerin büyük kısmı yeni özelliklerden değil, tasarımda hiç düşünülmemiş bu ara durumların tek tek uydurulmasından çıkar.
Aynı mantık hız için de geçerli. Anasayfada üç tam ekran görsel gösteren bir adaya bunların toplam kaç MB olduğunu sorun. Bilmiyorsa tasarım kararının maliyetini hiç hesaplamamış demektir.
Ajans, geliştirici, tek kişi
Üç seçenek üç farklı riski taşır. Reklam ajansları marka dilinde güçlüdür ama işi görsel teslim edip çıkarlar, arayüzün davranışı çoğu zaman kimsenin sorumluluğunda kalmaz. Yalnızca kod tarafından gelen bir geliştirici sayfaları çalıştırır, ancak sayfalar arası bütünlüğü ve gezinme mantığını kimse kurmaz. Tek kişilik freelance çözüm bu ikisini birleştirdiğinde en hızlı ilerleyendir, tek riski de kişinin müsaitliğidir.
Sıralama nettir: küçük ve orta ölçekli bir site için hem arayüzü hem uygulamayı taşıyan tek bir yetkin kişi, işi ikiye bölen büyük ekipten daha iyi sonuç verir. Bölünme büyüdükçe kararlar arasındaki boşluk büyür ve o boşluğa düşen her şey kullanıcının karşısına hata olarak çıkar. Ekip, ancak içerik ve yazılım tarafı gerçekten ayrı iş yükü haline geldiğinde avantaja döner.
Bütçeyi bu sıralamaya göre kurun. Görsel için ödediğiniz para bakiyeden en kolay çıkan kalemdir, davranışı doğru kurmak için ödediğiniz para ise iki yıl sonra hâlâ kazandırıyor olur.