Hızlı Alan Çalışması: Gözlemi Mülakata Çevirmeden Yürütmek

Kullanıcıya ne yaptığını sorduğunuzda bir cevap alırsınız; yanında oturup izlediğinizde başka bir cevap. Alan çalışmasının bütün değeri bu iki cevap arasındaki farkta duruyor. Pahalı ekipman istemez, hızlı kurulur, ama hızın bir bedeli var ve rehberlerin çoğu o bedeli söylemiyor.

Söylenen ile yapılan aynı şey değil

Alan çalışması, kullanıcıyı kendi ortamında kendi işini yaparken izlemek. Kasada, depoda, üç monitörlü bir masada, telefonu tek eliyle tutarken. Mülakat kullanıcının kendi davranışı hakkındaki anlatısını verir; gözlem davranışın kendisini.

Bu, insanların kötü tanık olduğu anlamına gelmiyor. Rutinlerini hatırlamıyorlar, o kadar. Formu üç kere açıp ikisinde yarıda bıraktığını kimse size söylemez, çünkü o iki yarım denemeyi bir olay olarak kaydetmemiştir bile. Kaç kere tıklandığı loglardan çıkar, neden tıklandığı çıkmaz (log verisini bu konuda fazla ciddiye alıyoruz).

Hızlı çalışmanın gerçek sınırı

Saha çalışması tavsiyeleri genelde iki şeyi birlikte söyler: hızlı yapın, bir de katılımcı yelpazesini geniş tutun. Bu ikisi aynı çalışmada durmuyor.

Dört farklı kullanıcı tipi tanımladınız ve her birinden en az iki kişi görmek istiyorsunuz. Sekiz ziyaret. Her ziyaret, yolu ve sonrasındaki toparlanmayla birlikte yarım gün. Katılımcıların müsait saatlerine göre dizilince takvimde iki haftaya yayılır, üstüne analiz gelir. "Hızlı" dediğiniz şey oradan çıkmış olur.

Peki yelpazeyi geniş tutmayı bırakırsanız ne kaybedersiniz? Genellenebilirliği. Ama hızlı çalışmanın işi genelleme yapmak değil, bir sorunun nerede olduğunu bulmak. Üç günde bitecek bir çalışma planlıyorsanız tek bir kullanıcı tipi seçin, ondan dört kişi görün. Dört segmentten birer kişi görmek, hiçbir segment hakkında bir şey söyleyemediğiniz dört ayrı anekdot bırakır elinizde.

Çıkmadan önce tek bir soru seçin

Gözleme "kullanıcıları anlamak için" gidilmez, o kadar geniş bir amaç sahada hiçbir şeyi filtrelemez. Hangi ekranda, hangi işin ortasında ne olduğunu bilmek istiyorsunuz? Soru bu kadar dar olunca ziyaretin neresinde not alacağınız kendiliğinden belli olur.

Protokol de aynı sebeple işe yarıyor: her ziyarette aynı anları kaydederseniz üç ziyaret birbiriyle karşılaştırılabilir hale gelir. Serbest bırakılan gözlemler karşılaştırılamaz, sadece birikir.

Sahada soruyu az, susmayı çok kullanın

Yönlendirici soru, kullanıcının size söyleyeceği şeyi siz söylediğiniz andır. "Bu ürünü kullanmak hoşunuza gidiyor mu?" sorusunun cevabı zaten soruda. Birkaç yeniden kurma:

• "Bu ekran kolay mı?" yerine: "Şu an ne yapmaya çalışıyorsunuz?"
• "Burada zorlandınız mı?" yerine: "Az önce neden geri döndünüz?"
• "Bu özelliği kullanır mıydınız?" yerine: "En son bu işi nasıl yaptınız?"

Jargon da benzer bir filtre kuruyor. Ekip içinde "onboarding akışı" dediğiniz şeye kullanıcı "kayıt" diyorsa, siz de kayıt deyin; terminolojiyi düzeltmek sizin işiniz değil. Ve bir şey ters gittiğinde müdahale etme isteğine direnin. Kullanıcının tıkandığı yerden kendi başına çıkma biçimi, o ziyaretin en değerli dakikasıdır.

Az not mu, kullanılabilir not mu?

"Az ve öz not alın, kullanıcıyı bölmeyin" tavsiyesi doğru ama yarım. Ziyaretin ertesi günü o notlara döndüğünüzde elinizde "menüde kayboldu" yazan bir satır varsa, hangi menü, nereye gitmek istiyordu, kaçıncı denemeydi, hiçbiri yoktur. Saha verisinin öldüğü yer analiz toplantısı değil, o satırın yazıldığı an.

Çözüm not miktarını artırmak değil, not alma işini gözlemden ayırmak. İki kişi gidin: biri konuşur, diğeri hiç konuşmaz ve sadece yazar. Yazan kişi üç şeyi tutsun: saat, kullanıcının kendi cümlesi, o anda ekranda ne vardı. İzin alarak çekilen bir ekran fotoğrafı, yarım sayfa nottan daha çok şey hatırlatır.

Tek kişiyle çıkılan ziyaretlerde ise sesli kayıt alın ve dönüşte aynı gün dinleyin. Bir gün beklerseniz kaydı dinlemezsiniz, bunu tecrübeyle söylüyorum.

Ekibi sahaya çıkarmak

Gözlemi araştırmacıya ihale etmenin maliyeti şurada görünür: rapor, bulguyu okuyana bir cümle olarak ulaşır. Aynı bulguyu gören geliştirici, iki hafta sonra ilgisiz bir ekranı tasarlarken onu kendiliğinden hesaba katar. Rapor hatırlatma gerektirir, gözlem gerektirmiyor.

Bir ziyarete tasarımcı, geliştirici ve işi talep eden kişiyi birlikte götürmek organizasyon olarak zahmetli. Ama alternatifi, aynı bulgunun ekip içinde üç kez yeniden tartışılması. Peki ya herkesi götürmek mümkün değilse? O zaman ziyaretleri sırayla paylaştırın; her sprintte bir kişi sahada olsun. Dört ayda tüm ekip kullanıcıyı en az bir kez çalışırken görmüş olur, bu da hiç görmemekten başka bir yerdir.