Dernek Sitelerinde Bağış Akışını Tasarlamak

Bağış sayfası olan dernek sitelerinde sorun genelde güven veren içeriğin azlığı diye okunur. Oysa asıl kayıp, ziyaretçi bağış yapmaya karar verdikten sonra önüne çıkan adımlarda oluyor. Karar ile ödemenin tamamlanması arasındaki mesafe uzadıkça, en istekli bağışçı bile yarı yolda bırakıyor.

Misyon metni kimin için yazılıyor

Arama sonucundan gelen ziyaretçi kuruluşu tanımıyor, kampanya bağlantısından gelen zaten tanıyor. Aynı sayfa ikisine birden hizmet etmeye çalışınca kaybeden ilk grup oluyor: tarihçe, değerler ve yönetim kurulu listesi sayfanın üstünü doldurur, "bu para ne oluyor" sorusunun cevabı aşağı kayar.

Bağış sayfasında misyon anlatısının işi dardır. Toplanan paranın nereye gittiğini bir cümlede söylemek, sonra bunu doğrulayacak yere bağlantı vermek yeter. Faaliyet raporu varsa bağlanır; yoksa geçen yılın rakamlarını üç satır halinde yazmak da iş görür. "Bağışlarınız sayesinde bu yıl 150 çocuğa eğitim bursu verdik" cümlesi, yanında kaç kişinin ne kadar verdiği duruyorsa güçlüdür. Uzun tanıtım metnini kendi sayfasında bırakın, okumak isteyen oraya gidiyor.

"Formu kısaltın" tavsiyesinin çelişkisi

Bağış rehberlerinin çoğu iki şeyi yan yana söyler: gereksiz alanları kaldırın, bağışçıya makbuz verin. Türkiye'de makbuz kesebilmek için ad soyad, kimlik ya da vergi numarası ve adres gerekir. Yani "formu üç alana indirin" tavsiyesiyle "dijital makbuz sunun" tavsiyesi aynı formda birlikte duramaz. Sayfayı tasarlarken alanları tek bir yığın gibi değil, üç ayrı grup gibi görmek gerekiyor:

• Makbuz için yasal olarak zorunlu olanlar: ad soyad, kimlik veya vergi numarası, adres
• İşlemin kendisi için gereken tek alan: e-posta, çünkü dekont ve teşekkür oradan gidiyor
• Kurumun merak ettikleri: nereden duydunuz, meslek, doğum tarihi, bülten onayı

Üçüncü grup ödemeden önce sorulmaz. Sorulacaksa da teşekkür sayfasında sorulur, o noktada bağış zaten tamamlanmıştır ve kimse formu terk ederek bir şey kaybetmez. İkinci grubu makbuz onay kutusunun arkasına koymak da işe yarıyor: kutu işaretlenmedikçe kimlik ve adres alanları hiç görünmez, makbuz istemeyen bağışçı ekranda üç alan görür. Bu, form uzunluğunu kısaltmaz; uzunluğu sadece ona ihtiyacı olan kişiye gösterir.

Tutar butonları gerçek dağılıma göre kurulur

Hazır tutar butonları bağışçının karar yükünü azaltır, ama hangi tutarların konulduğu çoğu sitede temenniye göre belirleniyor. Dört buton koyup en düşüğünü 500 TL yaparsanız, 200 TL verecek kişiyi "diğer" alanına itmiş olursunuz. O alan mobilde klavyeyi açar, sayı formatı hatası üretir ve akışa bir adım ekler. Geçmiş bağışların medyanını bilmiyorsanız butonları koymak için beklemek daha doğru; bir ay serbest tutarla toplayıp dağılıma bakmak yeterli veri veriyor.

Tutarın karşılığını yazmak ("1.200 TL bir öğrencinin yıllık kırtasiye masrafı") çalışır, yalnız rakam gerçekten hesaplanmış olmalı. Bağışçı o cümleyi faaliyet raporundaki toplamla karşılaştırabiliyorsa güven artar. Karşılaştıramıyorsa, ilk şüphede kaybedilen şey tek bir bağış değil, kurumun tüm sayılarının inandırıcılığı olur.

Düzenli bağış, tek seferlikten başka bir problem

Tek seferlik bağışta işiniz ödeme başarılı olduğunda biter. Düzenli bağışta asıl iş oradan sonra başlıyor: kart süresi doluyor, limit yetmiyor, banka çekimi reddediyor. Bu sessiz iptaller çoğu dernek sitesinde hiç raporlanmadığı için, bağışçı kendini hâlâ destekçi sanırken kayıtlarda aylardır ödeme görünmez.

Düzenli bağışı ödeme sağlayıcısının kendi abonelik ucuyla kurmayı tercih ederim; başarısız çekimlerin listesi de aynı yerden geliyor. Bu listeyi haftalık bir işe bağlayıp "kartınız güncellenmeli" e-postası göndermek, yeni bağışçı bulmaktan ucuza geliyor. Aynı e-postanın altına iptal bağlantısı koymaktan çekinmeyin. Kolay iptal edilebilen düzenli bağış, bankayı arayarak iptal edilenden daha uzun sürüyor.

Butonun yeri

"Bağış Yap butonu her sayfada olsun" tavsiyesi pratikte mobilde ekranın altına yapışan bir çubuğa dönüşüyor ve metnin son satırını kapatıyor. Menüde sabit bir giriş, bir de içeriğin bittiği yerde bağlam içinde ikinci bir giriş çoğu site için yeterli. Bir projenin hikâyesini okumayı yeni bitiren kişi, o hikâyenin altındaki butona menüdekinden daha çok basıyor. Metin olarak da "Bağış Yap" gibi ne olacağını söyleyen bir ifade kalsın; "Katkı Sağla" tıklandığında ne çıkacağını söylemiyor.