Konu Başlıkları
Yükleniyor...

Arayüzde Hızlandırıcılar: Kısayol Nereye Konur, Nerede Durur

Klavye kısayolları ve jestler: hızlandırıcı tasarımının sınırları

Hızlandırıcı, arayüzde zaten yapılabilen bir işlemin ikinci ve kısa yoludur: menüden yapılanı Ctrl ile yapmak, listeden silineni kaydırarak silmek. Zor olan onu eklemek değil, hangi işleme verileceğini ve nerede duracağını bilmek. Yanlış yere açılmış bir kısayol, kullanıcı metin yazarken devreye girip elindeki dosyayı siler.

Kısayolu hak eden işlem azdır

Bunu tahminle değil kayıtla çözün. Olay kaydı tutan bir üründe hangi komutun kaç kez çağrıldığı zaten yazılı. Toplam sayıya bakmayın; birkaç yoğun kullanıcı listeyi tek başına domine eder ve size gerçekte kimsenin kullanmadığı bir işlemi ilk sıraya koyar. Kullanıcı başına medyan çağrıya bakın, bir oturumda birkaç kez tekrarlananları alın, gerisini menüde bırakın.

Nadir bir işleme kısayol vermek zararsız görünür. İki maliyeti var: hatırlanmayan kısayol hiç kullanılmaz, ve o tuş kombinasyonunu ileride gerçekten gereken işleme veremezsiniz.

Klavye alanı sandığınızdan dar

Tarayıcıda çalışıyorsanız Ctrl+N, Ctrl+T ve Ctrl+W sizin değil, alamazsınız. Ctrl+S yakalanabilir ama yakaladığınız anda gerçekten kaydetmeniz gerekir, yoksa kullanıcının refleksini kırmış olursunuz. İşletim sistemi kısayollarıyla çakışan her kombinasyon da aynı kapıya çıkar: kullanıcı sizin arayüzünüzü değil, alışkanlığını haklı bulur.

Tek harflik kısayollar hem en çekici hem en riskli olanlar. Metin alanına odaklanmışken devreye girmemeleri gerekir, ekran okuyucular ise tarama modunda tek harfleri kendi gezinme komutları için kullanır. WCAG 2.1'in 2.1.4 ölçütü tam bu yüzden tek karakterli kısayolların ya kapatılabilmesini, ya yeniden atanabilmesini, ya da yalnızca ilgili bileşen odaktayken çalışmasını şart koşar. Tek harflik kısayolu belge geneline dinletmem; ya odak kapsamına bağlarım ya da ayarlardan kapatılabilir yaparım.

Jest keşfedilmez

Klavye kısayolunun menüde yazılı bir karşılığı olabilir, jestin olmaz. Kaydırarak silmenin ekranda hiçbir izi yoktur; kullanıcı ya birinden görür ya da yanlışlıkla bulur.

Bu yüzden jest tek yol olamaz. Kaydırarak silme varsa uzun basınca açılan menüde de silme bulunmalı. Jesti yalnızca hız için kullanın, hiç keşfedilmese de ürünün çalışmaya devam ettiği yerlerde.

Saklamayın, işlevin yanına yazın

Kısayolları yeni kullanıcıdan gizleyip zamanı gelince tanıtma fikri yaygın, ama ters çalışır. Kısayolu menüde işlevin sağına yazmak hiçbir şeye mal olmaz ve öğrenme neredeyse tamamen oradan olur: kullanıcı işlemi fareyle yaparken karşılığını görür, onuncu seferde parmağı klavyeye gider. Ayrı bir "kısayollar" yardım sayfası bu işi görmez, çünkü kimse açmaz.

Kullanıcının işini kesen ipucu balonları ve tanıtım turları da görmez. Doğru an, kullanıcının o işlemi yapmakta olduğu andır.

Geri al, onay penceresinden iyidir

Hızlandırıcı hızlandırdığı kadar yanlış tetiklenir. Her yıkıcı işlemin önüne onay kutusu koyarsanız kazandırdığınız süreyi geri alırsınız, üstelik kullanıcı üçüncü seferden sonra kutuyu okumadan onaylamaya başlar.

Geri al bunu tersine çevirir: işlem hemen olur, birkaç saniye açık kalan bir iptal bağlantısı bırakılır, doğru basan kullanıcı hiç durmaz. Uygulama tarafında maliyeti de küçüktür; silinen kaydı gerçekten silmek yerine işaretleyip arka planda temizlemek çoğu üründe bir sütun ve bir zamanlanmış işten ibarettir.