Vanity Metric: Gösteriş Sayıları ve Karar Değiştiren Ölçümler
Gösteriş metriğinin tanımı kolay kısmı: yukarı giden ama hiçbir kararı değiştirmeyen sayı. Zor kısmı, kendi panonuzda hangi satırın bu tanıma girdiğini görmek. Çünkü "toplam yerine oran takip et" tavsiyesi uygulandığında çoğu pano aynı boşluğu daha şık bir kılıkta geri getirir, sadece artık sayının yanında yüzde işareti vardır.
Bir sayının işe yaradığı nasıl anlaşılır
Tek soru yeter: bu sayı yarın iki katına çıksa ya da yarıya düşse, ne yapardınız? Cevap "bilmiyorum" ya da "bir şey yapmazdım ama güzel olurdu" ise metrik gösteriştir. Cevap "şu adımın kaydını açar, formu yeniden kurgulardım" ise elinizde çalışan bir ölçüm var.
Bu test toplam sayılara acımasız davranır. Toplam kayıt sayısı hiçbir zaman düşmez, yani kötü haber taşıyamaz. Kötü haber taşıyamayan bir sayı da sizi hiçbir şey yapmaya itemez. Tüm zamanların sayfa gösterimi, toplam indirme, toplam beğeni; hepsi aynı kapıya çıkar.
Orana çevirmek metriği kurtarmaz
Yaygın reçete, toplamı bir zaman aralığına ya da kullanıcı sayısına bölmek. İşe yarar, ama iki gösteriş metriğinin oranı hâlâ gösteriştir ve bazen daha tehlikelidir, çünkü artık ciddi görünür.
En sevilen örnek DAU/MAU. Günlük aktif kullanıcıyı aylık aktife bölersiniz, 0,2 çıkar, "bağlılık %20" dersiniz. Oysa aynı 0,2 iki bambaşka dünyadan gelebilir. Kitlenin beşte biri her gün geliyor ve geri kalanı hiç gelmiyor olabilir; ya da herkes ortalama beş günde bir uğruyor olabilir. Ortalama ikisini de 0,2 diye raporlar, ama yapılacak iş aynı değil: ilkinde küçük ve sadık bir çekirdeğiniz ve ona hiç benzemeyen bir kitleniz var, ikincisinde ürün herkes için eşit derecede ikincil. Oranın kendisi hangisinde olduğunuzu söylemez. Kullanıcıların ay içinde kaç gün aktif olduğunun dağılımına bakmadan bu soru kapanmaz.
Seans başına mı, kullanıcı başına mı
Analitik araçları varsayılan olarak seans başına raporlar. Kullanıcı başına oranı seans başına orandan daha güvenilir bulurum, çünkü seans bir davranış değil, ölçüm aracının kurgusudur: çoğu kurulumda 30 dakika hareketsizlikten sonra oturum kapanır, kişi geri döndüğünde yeni bir seans açılır. Uzun bir sayfayı ara verip bitiren okuyucu böylece iki seans üretir. Dönüşüm oranının paydası şişer, siz de kullanıcı davranışında karşılığı olmayan bir düşüş görürsünüz.
Kullanıcı sayacı da kusursuz değil. Tarayıcıdaki bir tanımlayıcıya bağlıdır, yani telefondan bakıp bilgisayardan dönen kişi iki kullanıcı olarak sayılır. Aradaki fark şu: bu sapmanın yönü bellidir ve gün gün değişmez, seans sayısı ise zaman aşımı ayarını değiştirdiğiniz gün değişir.
Küçük payda, büyük yanılsama
Bir oranı günlük takip etmeye başlamadan önce paydanın ne kadar küçük olduğuna bakın. 40 seansta 12 dönüşüm %30 eder; tek bir dönüşüm daha eklendiğinde oran %32,5 olur. Panoda bu, yeşil bir ok ve hafif bir gurur olarak görünür. Haftalık pencerede aynı hareket fark edilmeden kaybolur.
Kısa aralık hızlı tepki verdirir, uzun aralık daha sakin bir çizgi gösterir. İkisi arasındaki seçim zevk meselesi değil, trafik hacminizin belirlediği bir şey: bir günde birkaç düzine olay topluyorsanız günlük grafik büyük ölçüde gürültü çizer.
SEO tarafında aynı hikâye
Organik trafiğin artması tek başına bir şey söylemez. Gelen sorgunun sayfanın yaptığı işle örtüşüp örtüşmediği söyler. Bilgi arayan birinin fiyat sayfasına düşmesi trafik grafiğinde iyi, gerçekte kötü görünür.
Performans tarafında en yaygın gösteriş metriği Lighthouse skorudur. Tek bir makinede, taklit edilmiş bir ağ ve işlemci kısıtıyla üretilen laboratuvar sonucudur; gerçek kullanıcılarınızın cihazlarından gelen alan verisiyle rahatlıkla çelişebilir. 100 skoru kutlamadan önce saha ölçümüne bakın, ikisi ayrıldığında haklı olan saha ölçümüdür.
Panoyu kısaltmak
Her metrik ücretsiz değil. Panoya eklenen her satırın arkasında bir olay kaydı, bir kod parçası ve ekran her değiştiğinde sessizce bozulma ihtimali vardır. Kimsenin bakmadığı bir grafiğin bakımını yapmak, bakmadığınız için bozulduğunu da aylarca fark etmemek demektir.
Panoda tuttuğunuz her sayı için o tek soruyu sorun: değişseydi ne yapardım? Cevabı olmayanları silin. Kalanlar muhtemelen üç beş satırdır, zaten bakılan da o kadarıdır.