Konu Başlıkları
Yükleniyor...

Yerel Navigasyon: Menüyü Dalın Genişliği Belirler

Yerel navigasyon tasarımı: dikey menü, aktif konum, dal genişliği

Yerel navigasyon, kullanıcının içinde bulunduğu dalın kardeş ve alt sayfalarını gösteren menüdür. Global menüden asıl farkı kapsamının darlığı değil, kapsamının sayfadan sayfaya değişmesidir. Bu fark hem tasarımda hem uygulamada fatura çıkarır, çünkü sayfaya göre değişen her menü ayrı bir karar ve ayrı bir bakım yükü demektir.

Dikey menüyü yatay menüden daha güvenilir buluyorum

İkinci seviye kategorileri global menünün altına yatay bir şerit olarak koymak ekranda az yer kaplar, orası doğru. Ama yatay şeridin genişliği sabittir, kategori başına düşen kardeş sayısı değil. On bir başlıklı bir kategoriye geldiğinizde şerit taşar; taşmayı çözmek için ya etiketleri kısaltırsınız ya da bir daha menüsü açarsınız. İkisi de kullanıcıdan bir şey götürür: kısaltılan etiket anlamını, taşma menüsü görünürlüğünü.

Dikey menüde bu sorun yok, liste aşağı doğru büyür ve aşağısı bedava. Bedeli içerik sütununun daralması, o kadar. Bu bedel sabittir ve bir kez ödenir; yatay şeridin bedeli ise kategoriden kategoriye değişir, yani her yeni kategori eklendiğinde yerleşimi yeniden kontrol etmek gerekir. Sabit bedeli değişken bedele tercih ederim.

Kırk kardeş sayfa varsa elinizdeki menü değil, liste

Yerel navigasyonun keşfi kolaylaştırdığı doğru, ama bu iddia dal genişledikçe tersine döner. Sekiz kardeş sayfada menü işini yapar: kullanıcı listeyi bir bakışta tarar, nerede olduğunu görür, komşuya geçer. Kırk kardeş sayfada aynı menü her geçişte yeniden taranan bir listeye dönüşür ve kullanıcı zaten okuduğu kırk satırı tekrar okur.

Bu noktada çözüm menüyü güzelleştirmek değil. Dal fazla genişlemişse eksik olan bilgi mimarisidir: ya araya bir kırılım seviyesi girecek ya da kardeşler filtrelenebilir bir liste sayfasına taşınıp menüde yalnızca en çok kullanılan birkaç giriş kalacak.

Aktif konum işareti isteğe bağlı değil

Yerel menünün tek işi bağlantı sunmak olsaydı, sayfanın altındaki herhangi bir bağlantı listesinden farkı kalmazdı. Farkı, kullanıcının nerede olduğunu göstermesidir. Aktif öğe vurgulanmıyorsa o menü bağlam vermiyor, sadece yer kaplıyordur.

Uygulama tarafında burada sık düşülen bir tuzak var. Menü her sayfada aynı işaretlemeyi ürettiği için ortak bir parçaya alınır ve tam sayfa önbelleğine girer, aktif sınıf da o önbellekle birlikte donar. Sonuç, kullanıcıyı yanlış sayfada işaretleyen bir menüdür. Aktif durumu ya sunucuda sayfa bazında üretin ya da menüyü ortak parça olarak bırakıp işareti istemcide adres yoluna bakarak atayın. Ortası önbellekle uyumsuz.

Derin yapılarda menü tek başına yetmez

Üç seviyeden aşağı inen yapılarda yerel menü kullanıcının hangi dalın neresinde olduğunu anlatmakta zorlanır, çünkü aynı anda tek bir seviyeyi gösterir. İz yolu (breadcrumb) bu boşluğu doldurur ve maliyeti neredeyse sıfırdır, zaten elinizde olan hiyerarşiyi yazdırırsınız. Menüyle iz yolunu birlikte kullanmak fazlalık değil iş bölümüdür: menü komşuları gösterir, iz yolu yukarısını.

SEO tarafında gerçekçi beklenti

Yerel menüler iç bağlantı ağını sıkılaştırır ve arama motorunun dal yapısını çıkarmasını kolaylaştırır. Buraya kadarı doğru. Menüyü SEO gerekçesiyle şişirmek ise ters teper: eklediğiniz her bağlantı sayfanın dağıttığı ağırlığı böler ve kullanıcının taraması gereken listeyi uzatır. Menüyü kullanıcı için kurun, arama motoru zaten peşinden gelir.