Satisficing: Kullanıcı En İyiyi Değil İlk Yeterliyi Seçer

Kullanıcı bir listeyi açtığında en iyi seçeneği aramaz, işini görecek ilk seçeneği alıp devam eder. Herbert Simon’ın satisficing dediği bu davranış arama sonuçlarından ürün listelerine kadar her yerde geçerli. Arayüzü buna göre kurmak, kullanıcıyı daha dikkatli olmaya ikna etmeye çalışmaktan çok daha verimli.

Yeterli olan, en iyiyi yener

Satisficing, “satisfy” ve “suffice” kelimelerinin birleşimi. Simon’ın iktisat için ortaya attığı kavram, sınırlı zaman ve sınırlı bilgi altında insanların en iyiyi hesaplamak yerine eşiği geçen ilk seçeneği aldığını söyler. Steve Krug aynı şeyi web için daha kaba biçimde ifade etmişti: kullanıcı seçenekleri karşılaştırmaz, makul görünen ilkine tıklar, yanlışsa geri döner.

Bu davranışın nedeni geri dönmenin ucuz olması. Yanlış bağlantının bedeli bir geri tuşuysa, doğru bağlantıyı bulmak için sayfayı baştan sona okumak akılcı olmaz. Kullanıcı tembel değil, verimli.

Varsayılan sıralama, filtre panelinden daha çok iş görür

Kaynakların çoğunun atladığı bir çelişki burada. Aynı metin hem “kullanıcı karşılaştırma yapmaz” der hem de “sıralama ve filtreleme sunun” tavsiyesini verir. İkisi birlikte doğru olamaz. Filtre paneli kullanıcıdan kriterlerini önceden bilmesini, seçmesini ve sonucu değerlendirmesini ister; yani yapmayacağı işi. Satisficing eden kullanıcı listeye girer, ilk ekranda işini görecek bir şey arar, bulursa filtreye hiç dokunmaz.

Bir listeleme sayfasında filtre kullanımını ölçüme açtığımız projede, oturumların büyük çoğunluğunun varsayılan sıralamanın ilk ekranından hiç çıkmadığını görmüştük.

Eforun ağırlığı bu yüzden filtre paneline değil, varsayılan sıralamanın kendisine gitmeli. Filtre kalsın, ama azınlığın aracı olarak konumlansın. İlk ekranda ne gösterdiğiniz, kullanıcıların çoğu için sitenin tamamı demek.

Ters piramit burada birebir çalışır

Gazetecilikten gelen kural basit: cevap başta, gerekçe ortada, ayrıntı sonda. Bir başlığın altındaki ilk cümle sorunun cevabını veriyorsa kullanıcı okumaya devam edip etmemeyi kendi seçer. İlk cümle “bu konuyu anlamak için önce şuna bakmak gerekir” diye başlıyorsa seçme şansı yoktur, çıkar.

Başlıklar da tarama için yazılır, merak uyandırmak için değil. “Fiyatlandırma nasıl hesaplanır” iyi bir başlıktır. “Peki ya maliyet?” değildir.

Hız, tarama davranışının önkoşulu

Tarama sayfa gelmeden başlayamaz. Yavaş açılan bir sayfada geri tuşu daha da cazip hâle gelir, çünkü kullanıcı henüz hiçbir şey görmeden ayrılabilir. Ölçümü de yerel makinede yapmayın: geliştirme ortamında anında gelen bir liste, orta seviye bir telefonda ve mobil şebekede bambaşka bir sayfaya dönüşür.

Satisficing’e izin verilmeyecek yerler

Bu davranışı desteklemek her ekranda doğru değil. Ödeme, iptal, veri silme, izin verme gibi geri dönüşü pahalı adımlarda kullanıcının ilk makul seçeneği alması doğrudan hata üretir. Oralarda akışı yavaşlatmak, seçenekleri tek tek göstermek ve varsayılanı en güvenli seçenek yapmak gerekir. Kural tek cümleye sığıyor: geri tuşu ucuzsa hızlandırın, pahalıysa yavaşlatın.