Eğitim Sitelerinde Testle Öğrenme ve Quiz Modülü Tasarımı
Bir yazıyı okuyup "anladım" demek kolay. Asıl soru, iki hafta sonra kimse önünüze koymadan aynı bilgiyi hatırlayıp hatırlamadığınız. Eğitim içeriği yayınlayan siteler bu farkı kapatmak için quiz modülü ekliyor, çoğu da yanlış yerinden tutuyor: soruyu koymak yetiyor sanılıyor.
Tekrar okumak, hatırlamak değildir
Bir metni ikinci kez okuduğunuzda satırlar tanıdık gelir, o tanıdıklık da bilgiyi bildiğiniz hissini verir. His ile gerçek arasındaki fark, kimse yardım etmeden bilgiyi baştan üretmeniz gerektiğinde ortaya çıkar. Bilişsel psikolojide test etkisi adıyla anılan bulgu tam olarak bunu söylüyor: bilgiyi zihinden geri çağırmak, aynı bilgiyi tekrar gözden geçirmekten daha kalıcı iz bırakıyor.
Quiz modülünün işi de bu. Ziyaretçiyi sınamak değil, sayfayı kapattıktan sonra hatırlamasını sağlamak.
Geri bildirimsiz quiz ölçer, öğretmez
Çoktan seçmeli soruda çeldiricilerin makul olması gerekir, yoksa soru kendini ele verir. Makul çeldiricinin bedeli şudur: yanlış şıkkı işaretleyen okuyucu, düzeltilmezse o yanlışı pekiştirmiş olarak çıkar sayfadan. Skor ekranı "7/10" yazıp geçiyorsa hangi üçünün yanlış olduğu ve doğrusunun neden doğru olduğu kaybolur.
Cevabı hemen gösterin, tek cümlelik gerekçesiyle birlikte. Sona saklanan toplu değerlendirme, okuyucunun sorunun bağlamını çoktan unuttuğu yerde gelir.
Sorunun yeri, sorunun kendisi kadar belirleyici
Paragrafı bitirir bitirmez altına soru koymak yaygın bir alışkanlık ve çoğunlukla boşa çalışır. Cevap hâlâ kısa süreli bellekte durduğu için okuyucu geri çağırma yapmaz, iki satır yukarıyı kopyalar. Ölçtüğünüz şey dikkat olur, kalıcılık değil.
Araya mesafe koyun. Yazının tamamı bittikten sonra gelen beş soru, bölüm başlarına serpiştirilmiş on beş sorudan daha çok iş görür. Geri dönen ziyaretçiye aynı soruları bir hafta sonra yeniden sormak ise ikinci ve asıl kazancı verir.
Uygulama tarafında ne oluyor
Quiz'i statik bir sayfaya gömmek kolay görünür, kolaylığı bir noktada biter. Doğru cevapları istemciye inen JavaScript'in içine koymam; kaynağı açan herkes cevap anahtarını görür. Skor yalnızca okuyucunun kendisi için tutuluyorsa mesele yok, sertifika ya da ilerleme kaydı gibi bir karşılığı varsa kontrolün sunucuda olması gerekir.
Ölçerken de ortalama skora bakmayın. Ortalama size ziyaretçi hakkında bir şey söyler, soru bazında yanlış oranı içeriğiniz hakkında söyler. Bir soruda yanlış oranı üçte ikiyi geçiyorsa sebep okuyucunun dikkatsizliği değildir, o konuyu anlatan paragraf eksik kalmıştır. Quiz'in en iyi kullanımı budur: yazının hangi cümlesinin tutmadığını, kimse geri bildirim formu doldurmadan gösterir.