Web Arayüzünde Kullanılabilirlik: Hangi Kural Ne Zaman İşler
Kullanılabilirlik listelerinin çoğu doğruyu söyler, ama hangi maddenin sizin sitenizde bir karşılığı olduğunu söylemez. Kurumsal bir tanıtım sitesi ile beş yüz ürünlü bir katalog aynı kuralları paylaşmaz. Aşağıdaki maddeleri önem sırasına göre değil uygulama maliyetine göre dizdim: üç satırla çözülenler önce, ekip işi olanlar sonra.
Üç satırlık işler
Logo her sayfada aynı yerde dursun ve ana sayfaya gitsin. Ana sayfanın kendisinde de bağlantı kalsın. "Şu an ana sayfadaysak linki kaldır" koşulu, kazandırdığı hiçbir şeye karşılık şablona kalıcı bir dal ekler.
Sayfa başlığı (<title>) sayfanın ne olduğunu söylesin, site adı sona gelsin. Sekme kalabalığında kullanıcı ilk otuz karakteri görür; site adıyla başlayan başlıklar on sekmede birbirinin kopyası gibi görünür.
Arama kutusu mu, düzgün navigasyon mu
"Yüz sayfayı geçtiyseniz arama ekleyin" tavsiyesi yarım. Arama kutusu, sorgu kayıtlarını düzenli okuyan biri varsa işe yarar. Yoksa sessizce boş sonuç döndüren bir kutudur, ve kullanıcı o noktada menüye geri dönmez, siteyi bırakır. Birkaç yüz sayfaya kadar iyi kurulmuş bir kategori ağacını arama kutusundan daha güvenilir bulurum: ağaç yanlış cevap veremez, en kötü durumda bir seviye fazla tıklatır. Arama, envanterin kendisi taranamayacak kadar büyüdüğünde zorunlu olur: ürün katalogları, arşivler, dokümantasyon.
İçeriği bölmenin maliyeti
Uzun bir sayfayı alt sayfalara dağıtmak kaynak metinlerde hep kazanç gibi anlatılır, ama her bölme kullanıcıya bir karar daha yüklüyor ve her yeni sayfa menüyü, footer'ı, çerez uyarısını yeniden taşıyor. Ölçüt şu: bir bölüm kendi başına paylaşılabilir, aranabilir, dışarıdan link alabilir bir hedefse ayrı sayfa olsun. Okuyucunun sırayla geçmesi gereken adımlarsa tek sayfada kalsın, alt başlıklarla taranabilir hale getirin. Zaten alt başlıklar düzgünse bölmenin getirisi büyük ölçüde zaten elde edilmiş olur.
Bağlantı metni ve erişilebilirlik aynı iş
Ekran okuyucu kullanıcıları sayfayı baştan sona dinlemez, bağlantı listesini açıp gezinir. O listede "detaylar", "buraya tıklayın", "devamı" gibi metinler yan yana dizilince liste tamamen işlevsiz kalır. Bağlantı metni hedefini kendi başına anlatsın, çevresindeki cümleye yaslanmasın. Klavye ile sekme sırası ve yeterli kontrast da aynı paketin parçası; üçü birlikte yapılmadığında hiçbiri tek başına yeterli olmuyor.
Görseli küçültmek, boyutlandırmak değil kırpmaktır
Aynı fotoğrafı 1200 pikselden 120 piksele indirdiğinizde konu kaybolur. Listeleme görseli için ayrı bir kırpım gerekir: ürünün ayırt edici parçası kadrajda kalsın, geniş plan büyük görsele bırakılsın. Otomatik yeniden boyutlandırma bunu çözmez, odak noktasını elle işaretlemek gerekir.
Alışkanlığa saygı
Sepet sağ üstte, logo sol üstte, arama ikonu büyüteç. Bunlar tasarım tercihi değil, kullanıcının başka sitelerde yıllarca öğrendiği refleks. Düzeni değiştirmek bir şey kazandırmıyorsa dokunmayın; kazandırdığını düşünüyorsanız da önce ölçün.
Ölçmek
Beş kişiyle yapılan, ekranı paylaşıp tek bir görevi tamamlattığınız yarım saatlik bir oturum, en iyi uygulama listelerinin tamamından fazla iş görür. Katılımcıları kendi ekibinizden seçmeyin; yazılımı yazan kişi arayüzü okumuyor, hatırlıyor.