UX Portföyü Neyi Kanıtlar, Neyi Kanıtlayamaz

UX kariyerinde ilerlemenin ölçüsü unvan değil, portföyün taşıdığı kanıttır. Ama portföy her şeyi taşıyamaz: ekran görüntüsü tasarımı gösterir, kararı göstermez. Karşı taraftaki kişinin gerçekte ne gördüğünü netleştirmek, “portföyünü güçlendir” tavsiyesinden daha işe yarar.

Dört beceri, iki kanıt

İlanlarda sayılan dörtlü hep aynı: empati, iletişim, analitik düşünme, araç hakimiyeti. Portföy bunlardan ikisini doğrudan gösterebilir. Ekranlar araç hakimiyetini, vaka yazısı analitik düşünmeyi taşır. Empati ve iletişim ekranda görünmez; ancak vaka yazısının nasıl kurulduğundan dolaylı olarak anlaşılır. Yalnızca görsel yükleyen bir portföy, dört becerinin birini test eder ve o bir tane de en hızlı eskiyeni.

Pratik karşılığı şu: vaka yazısını ekranların altına iliştirilen açıklama olarak değil, portföyün gövdesi olarak kur. Ekran, yazının kanıtı olsun. Araç listesini ayrı bir bölüm yapmaya gerek yok (o listenin raf ömrü iki yıl, Sketch'e ne olduğunu hatırlayın). Yeni başlayanın kişisel projesi de sayılır, yeter ki ekranda kalmamış, gerçek bir kullanıcının eline geçmiş olsun.

Sayı vermek istiyorsan taban çizgisi lazım

“Dönüşümü %20 artırdım”, portföyde en çok tekrarlanan ve görüşmede en kolay çürütülen cümledir. Sayının anlamlı olması için üç şey gerekir: değişiklikten önce yapılmış bir ölçüm, aynı dönemde başka hiçbir şeyin değişmediğinin bilinmesi, ve karşılaştırılan aralığın trafiğin normal dalgalanmasını yutacak kadar uzun olması. Yeniden tasarım ile kampanya aynı çeyreğe denk geldiyse artışı hangisine yazacağını kimse bilemez, sen de bilemezsin.

Ölçemediğin projede sayı uydurma. Onun yerine kararı yaz: hangi iki seçenek arasında kaldın, neye dayanarak birini seçtin, yanılmış olsaydın bunu nereden anlayacaktın. Görüşmede sorulan soru zaten bu; sayı yalnızca bu cevabın kısaltması.

Seviye atlarken değişen şey

Orta seviyeden sonra tartışma genelde “uzmanlaşmak mı, yöneticilik mi” diye kurulur. Yanlış kurulum. Değişen şey unvan değil, kararın kapsamı. Başlangıçta ekranı tartışırsın, sonra akışı, bir süre sonra da elindeki problemin doğru problem olup olmadığını. Bu son soruyu sorabilen tasarımcı, kartvizitinde ne yazarsa yazsın kıdemlidir.

Yöneticilik ise ayrı bir iş: tasarım kararını bırakıp başkasının kararına alan açmaya razı olmak demek. Bunu istemiyorsan geçme. İyi bir kıdemli tasarımcı, isteksiz bir yöneticiden hem daha değerli hem daha zor bulunur, ve ekipler bu farkı ilk üç ayda anlar.