Rakip Analizinde Kullanılabilirlik Farkı Nasıl Ölçülür?
Rakibinizden “daha kullanılabilir” olmak tek bir yüzdeyle ifade edilemez. Görev tamamlama süresi, hata oranı ve terk noktası ayrı ölçülür ve çoğu zaman birbirinden farklı yönleri gösterir. Ölçümün nasıl kurulduğu, sonucun bir karara dönüşüp dönüşmeyeceğini baştan belirler.
Tek yüzde neyi gizler?
“Sitemiz rakibinden %X daha kullanılabilir” cümlesi, birbirinden bağımsız görevlerin ortalaması alınarak üretilir. Ortalama da asıl bilgiyi yutar. Ürün aramada rakibinizden hızlı, ödeme adımında yavaş olabilirsiniz; ikisini toplayıp bölünce elinizde yalnızca yönetim sunumunda iyi duran bir rakam kalır.
Somut haliyle: bir görev sizin sitenizde 2 dakika, rakipte 3 dakika sürüyorsa aradaki fark %50’dir. Bu tek görevlik bir sonuçtur. Üç görevin ikisinde geride olup ortalamada önde görünmek gayet mümkün, çünkü kaybettiğiniz görevlerdeki fark küçükse kazandığınız tek büyük fark toplamı yukarı çeker.
Benchmark, keşif testiyle aynı bütçe değildir
Beş kullanıcıyla yapılan test sorun bulmak içindir, sayı üretmek için değil. Görev süresi gibi sürekli bir metriği iki site arasında karşılaştırmak istiyorsanız hücre başına 20 civarı katılımcı gerekir. Altına indiğinizde ölçtüğünüz fark ile katılımcılar arasındaki doğal hız değişkenliği birbirine karışır.
Maliyet burada çarpım olarak büyür. İki site, üç görev, 20 katılımcı: aynı kişiye iki siteyi de yaptırırsanız 20 kişiyle 120 görev denemesi çıkarırsınız, karşılığında sıra etkisini dengelemek için görev ve site sırasını katılımcılar arasında döndürmek zorunda kalırsınız. Üçüncü bir rakip eklemek aynı kurulumu 180 denemeye taşır. “Sektördeki tüm rakipleri ölçelim” fikri bu yüzden pratikte iki rakip ve birkaç görevle sınırlanır; gerçek seçim, hangi görevin paraya en yakın olduğudur.
Rakibi kopyalamanın işe yaradığı ve yaramadığı yer
Sektör içinde kalıplar zamanla standartlaşır: sepet ikonu sağ üstte, filtreler solda, ödemede adım göstergesi. Bunlarda rakiple aynı olmak avantajdır, kullanıcıya alışkın olduğu şeyi yeniden öğretmezsiniz.
Kopyalamanın ters teptiği yer, rakibin kendi verisine göre kurduğu akışı olduğu gibi almak. Onların tek sayfalık ödeme formu kendi ürün yelpazesiyle çalışıyordur; sizde kargo seçenekleri üçe katlanıyorsa aynı form kalabalık görünür ve düzeltmek için yeniden test etmeniz gerekir. Kalıbı alın, akışı değil.
Hızda lab skoru ile saha verisi
Hız karşılaştırmasını genelde tek bir lab skoru yerine saha verisinin dağılımıyla yaparım. PageSpeed Insights ikisini birden verir: lab ölçümü belirli bir cihaz ve bağlantı simülasyonunda tek koşudur, saha verisi ise gerçek ziyaretçilerin 75’inci yüzdeliğini gösterir. Rakibin lab skoru sizinkinden yüksek çıkarken saha verisinde geride olması sık rastlanan bir durumdur, çünkü kitleleri aynı cihazlarda gezmiyordur.
Bir arayüz kararının hız faturası çoğu zaman tasarım dosyasında görünmez. Ana sayfaya konan beş slaytlık karusel, kullanıcı ilk slayttan öteye gitmese bile beş görseli işin içine katar. Rakip analizinde “onlarda var, bizde de olsun” denen bileşenlerin önemli kısmı buradan çıkar.
Ölçümü takvime değil değişikliğe bağlayın
Yılda bir yapılan rakip analizi rapor üretir, karar üretmez; raporun geldiği hafta zaten başka bir iş önceliklidir. Daha işe yarayan düzen şu: bir akışı değiştirdiğinizde aynı görevi eski ve yeni sürümde koşturun, rakip ölçümünü de yalnızca referans çizgisini tazelemek için aralıklı tekrarlayın. Böylece elinizdeki sayı bir sıralama değil, değiştirdiğiniz şeyin etkisi olur.