Tasarım Taklidi: Neyi Kopyalayabilirsiniz, Neyi Kopyalayamazsınız

Büyük bir markanın arayüz çözümünü kopyalamak, o çözümün test edilmiş olduğunu varsaymak demek. Bu varsayım çoğu zaman yanlış: dev şirketler de kötü tasarım yapar, farkları hatayı taşıyacak trafiğe ve marka gücüne sahip olmaları. Asıl soru kopyalamanın doğru olup olmadığı değil, neyin kopyalanabilir olduğu.

Görüntü kopyalanıyor, gerekçe kalıyor

Bir kalıp belirli bir bağlamda işler: o kitlede, o trafikte, o iş modelinde. Kopyalayan kişi sonucu görür, gerekçeyi görmez. Peki gerekçe bilinmiyorsa kopyalanan şey tam olarak nedir? Ekran görüntüsü.

Google alt çizgili alanlardan döndü

Yıllarca yalnızca alt çizgiyle belirtilen form alanları modern sayıldı, bunu yayan da Material Design'ın kendisiydi. Sonra Google çerçeveli alanı geri getirip iki varyantı yan yana sundu. Kutunun kenarı tıklanabilir alanın nerede bittiğini söyler, alt çizgi söylemez; kullanıcı alanın genişliğini tahmin etmek zorunda kalır.

Buradaki ders minimalizmin kötü olması değil. Kalıbı kopyalayanların çoğu, kalıbın sahibi onu hâlâ tartışırken kopyaladı.

Düşük kontrast ve "Apple da yapıyor"

İkincil bilgiyi geri plana itmek için kontrastı düşürmek makul bir hamle. Sınırı WCAG söylüyor: normal metin için 4.5:1, büyük metin için 3:1. Açık gri üzerine gri kombinasyonların çoğu bu eşiğin altında kalır, üstelik bunu öğrenmek saniyelik iş, herhangi bir kontrast denetleyicisi sayıyı veriyor. Tasarımı kopyalarken kimse ölçmüyor, çünkü kaynak ekranda iyi görünüyor.

Apple'ın ince gri metinleri retina ekranda ve kontrollü aydınlatmada okunur. Peki ya kullanıcınız öğle güneşinde, üç yıllık bir telefonla, kaplaması yıpranmış bir ekrana bakıyorsa? Aynı renk değeri aynı sonucu vermiyor.

Peki test etmek gerçekten bir seçenek mi

"Kopyalama, kendi kullanıcınla test et" tavsiyesi kulağa doğru geliyor. Sorun şu ki A/B testi trafiğe bağlı ve bu tavsiye tam da trafiği olmayanlara veriliyor. Kaba bir hesap: dönüşümü %5'ten %6'ya çıkaran bir değişikliği makul bir güvenle görebilmek için kol başına yaklaşık 7.500 ziyaretçi gerekir, iki kol için 15.000. Ayda 2.000 ziyaretçi alan bir site bu testi ancak yedi sekiz ayda bitirir. O süre içinde sitede başka on şey değişir ve sonuç yorumlanamaz hale gelir.

Yani küçük ekipte A/B testi çoğu durumda çalışmaz. Çalışan şey moderasyonlu kullanılabilirlik testi: beş kişi, ekran paylaşımı, iki saat. Beş kişilik moderasyonlu bir testi düşük trafikte döndürülen bir A/B testinden daha güvenilir bulurum, çünkü soruyu doğru soruyor. Kullanılabilirlik testi "insanlar bunu anlıyor mu" sorusuna cevap verir; A/B testi "hangi varyant yüzde kaç daha iyi" sorusuna cevap verir ve o soru sizin ölçeğinizde cevaplanamıyor.

Kopyalanması gereken şeyler de var

Her taklit zararlı değil. Tersi de doğru: bazı şeyleri kopyalamamak doğrudan zarar verir. Sepet ikonu sağ üstte durur. Logo ana sayfaya gider. Altı çizili mavi metin bağlantıdır. Kullanıcı zamanının neredeyse tamamını sizin siteniz dışında geçiriyor, beklentisini orada kuruyor. Bu kalıplarda özgünlük denemesi kayıptan başka bir şey üretmez.

Ayrım şurada: yakınsamış kural kopyalanır, bahis kopyalanmaz. Onlarca üründe aynı biçimde çalışan ve kullanıcının ezberlediği şey kuraldır. Bir şirketin geçen çeyrekte denemeye başladığı, kendi ekibinin hâlâ ölçmeye devam ettiği şey bahistir. Kopyaladığınızda bahsi devralırsınız, hem de sonucunu göremeden.