Web Sitelerinde Yasal Metinler ve Kullanılabilirlik

Yasal metinlerin okunmadığı doğru. Bundan "demek ki metni güzelleştirmeliyiz" sonucunu çıkarmak ise atlamalı bir akıl yürütme. Kullanıcı gizlilik politikasına edebi zevk için değil, tek bir soruya cevap aramak için girer ve sorusu yoksa metin ne kadar sadeleşirse sadeleşsin okunmaz.

Önce soru, sonra biçim

Bir gizlilik metnine giren kişinin aklında genelde şunlardan biri vardır: verim satılıyor mu, hesabımı silersem ne oluyor, bu çerez tam olarak neyi topluyor. Metin bu sorulara cevap veriyorsa kısa olması iyi; vermiyorsa kısa olması sadece yanlışı hızlandırır.

Bu yüzden sadeleştirmenin ölçüsü "daha akıcı oldu mu" değil, "şu soruya kaç saniyede cevap bulunuyor" olmalı. İkincisi ölçülebilir. Birincisi toplantı konusudur.

Özetin görünmeyen maliyeti

Hukuki metnin başına kutu içinde özet koymak, bu konudaki en sık tavsiye. İki şey nadiren konuşulur. Özet toplam metni kısaltmaz, uzatır: kullanıcı artık aynı bilginin iki versiyonuyla karşı karşıyadır. Daha ciddisi, bağlayıcı olan tam metin, okunan ise özettir; ikisi çeliştiği anda kullanıcının eline aldığı beklentiyle sizin yükümlülüğünüz ayrışır. Kötü yazılmış bir özet, hiç özet olmamasından pahalıdır.

Özeti savunmanın tek yolu onu ana metnin süslü bir türevi saymamak. Kendi sürümü olan, ana metin her değiştiğinde güncellenmesi gereken ayrı bir bakım kalemi gibi ele alınmalı. Bu bakımı üstlenemeyecekseniz, iyi bölümlenmiş başlıklar ve doğrudan ilgili bölüme giden bağlantılar daha dürüst bir çözüm.

Açılır kutular metni gizler, sorunu değil

Uzun metni akordeona bölmek sayfayı kısaltır. Bu arada okuyucunun o sayfada en çok kullandığı aracı da bozar: sayfa içi arama. Kapalı bir bölümde, yani display:none ile gizlenmiş içerikte geçen kelime Ctrl+F ile bulunamaz, dolayısıyla "açık rıza" ifadesini arayan kullanıcı metinde yokmuş gibi bir sonuç alır. Chromium tabanlı tarayıcılarda hidden="until-found" niteliği bu davranışı düzeltir ve eşleşme bulununca bölümü açar; diğer tarayıcılardaki desteğini kendi analitiğinize göre doğrulamadan tek çözüm olarak kurgulamayın.

Aynı mantık erişilebilirlik tarafında da geçerlidir. Kapalı bölüm ekran okuyucu için de yok hükmündedir. Her bölüme kalıcı bir id verip o bağlantıyla açılmasını sağlamak, hem paylaşılabilir bağlantı hem de yardımcı teknoloji için giriş kapısı üretir.

Onay kutusu neyi kanıtlar

"Okudum, kabul ediyorum" işaretini veritabanına yazmak yaygın, ama tek başına kabul edilen şeyin ne olduğunu söylemez. Metin altı ay sonra değişince elinizde kalan, kullanıcının artık var olmayan bir sürüme verdiği onaydır.

Kaydın anlam taşıması için üç alan yeter: metnin sürüm etiketi (ya da içeriğin özeti), kabul zamanı, kabulün alındığı ekran. Metin sürümlerini de üzerine yazmak yerine yeni satır olarak saklayın. Bir uyuşmazlıkta sorulan soru "kabul etti mi" değil, "neyi kabul etti" olur.

Anlaşıldığını nasıl ölçersiniz

Okunabilirlik formülleri ucuzdur ve bir metni tamamen karanlıkta bırakmaz. Yine de beş kişiye metni açtırıp üç soru sormayı, herhangi bir okunabilirlik puanından daha güvenilir bulurum: formül cümlenin kısaldığını görür, kullanıcının yanlış anladığını görmez. Puanı yükseltip anlamı bozmak mümkündür, tersi değil.

Sorular metnin kendi iddialarından çıkmalı. "Hesabınızı sildiğinizde kayıtlarınız ne kadar süre tutuluyor?" gibi. Cevap yanlışsa kusur kullanıcıda değil metindedir. Böyle bir oturum yarım gün sürer, hukuk ekibiyle özet cümlesinin tonu üzerine yapılan yazışmadan kısadır ve sonunda elinizde tartışma değil veri olur.