Yaşlı Kullanıcılar için Web Kullanılabilirliği: Ölçülebilir Kriterler
Yaşlı kullanıcılar için tasarım çoğu yazıda iyi niyetli genellemelerle geçiştiriliyor: yazıyı büyüt, kontrastı artır, sadeleştir. Bunların ölçülebilir karşılıkları var ve bir kısmı standardın kendi önerdiğinden farklı çıkıyor. Aşağıdakiler doğrudan uygulanabilir kriterler.
Kontrast: büyük yazı muafiyetini kullanma
WCAG normal metin için 4,5:1, büyük metin için 3:1 kontrast oranı istiyor. Büyük metin tanımı 18,66 px kalın ya da 24 px normal. Yani standart, yazı büyüdükçe kontrast şartını gevşetiyor.
Yaş ilerledikçe kaybedilen şey öncelikle kontrast duyarlılığı ve bunu punto büyüterek telafi edemezsin. Hedef kitlen 65 üstüne kayıyorsa 3:1 muafiyetini hiç kullanma, başlıklar dahil her yerde 4,5:1 tut. Gövde metnini AAA seviyesine, 7:1'e çekmek de abartı olmaz (açık gri yerine koyu gri kullanmak çoğu temada tek satırlık iş).
Hedef boyutu: 24 px taban, 44 px asıl hedef
WCAG 2.2 ile gelen 2.5.8 kriteri en az 24×24 CSS pikselini AA şartı yaptı. Aynı standardın AAA seviyesindeki 2.5.5 kriteri 44×44 istiyor. 24 piksel denetimden geçmek için var, 44 piksel elin titrediğinde işe yarayan boyut.
Boyut kadar aralık da sayılıyor. İki hedef bitişikse büyütmek yetmez, aralarına boşluk gerekir. Özellikle yan yana duran kaydet ve sil çiftlerinde. Yanlışlıkla basılan bir silme, yaşlı kullanıcının siteye güvenini tek seferde bitiriyor.
Yakınlaştırma: kendi font aracını yapma, rem kullan
Sayfaya yazı büyütme düğmesi koymak yaygın çözüm ama çoğunlukla gereksiz. Tarayıcı ve işletim sistemi bunu zaten yapıyor, üstelik kullanıcının bütün sitelerde geçerli tercihine uyarak. Senin düğmen yalnızca o sitede çalışır ve kullanıcının kendi ayarını görmezden gelir.
Yapılacak iş şu: yazı boyutlarını px yerine rem ile ver, sabit yükseklikli kutulardan kaçın, sonra sayfayı %200 yakınlaştırıp baştan sona gez. WCAG 1.4.4 zaten %200 yakınlaştırmada içerik ve işlev kaybı olmamasını istiyor. Kırılan bir yer varsa altında ya sabit bir yükseklik ya da taşmayı gizleyen bir kural çıkar.
Süre sınırları
En az konuşulan, en çok engelleyen kısım burası. Oturum zaman aşımları, tek kullanımlık kod ekranları, "işleminiz iptal edildi" sayfaları. Okuma ve yazma hızı yavaşlayınca üç dakikalık sınır yetmiyor, kullanıcı da hatanın kendisinde olduğunu düşünüp bırakıyor.
WCAG 2.2.1 kullanıcının süreyi kapatabilmesini, uzatabilmesini ya da en az 20 saniye önceden uyarılıp uzatma hakkı almasını istiyor. Bankacılık gibi zorunlu alanların dışında zaman aşımını tamamen kaldırmak da geçerli bir seçenek.
Hata mesajları ve formlar
Formu hatada temizleme. Hatayı alanın yanında göster, hangi alan olduğunu ve ne yapılacağını yaz. "Geçersiz giriş" bir şey söylemiyor, "telefon numarasını başında sıfır olmadan yaz" söylüyor.
Uzun formu adımlara böl ve her adımda girileni sakla. Geri dönüldüğünde veri yerinde duruyorsa hata pahalı olmaktan çıkar, hata pahalı olmadığında da insan denemeye devam eder.
Ölçme
Otomatik denetim araçları kontrast oranını ve hedef boyutunu güvenilir biçimde yakalar. Menüde kaybolmayı, ikonun ne anlama geldiğini çıkaramamayı, bir adımda durup sıradaki hamleyi kestirememeyi yakalamaz.
65 yaş üstü beş kişiyle, kendi cihazlarında, gerçek bir görev üzerinden geçirilen yarım saat, otomatik raporun tamamından fazlasını gösterir. Cihazlarını değiştirme, ayarlarını sıfırlama. Tam da o ayarlarla nasıl kullandıklarını görmek istiyorsun.