Tarayıcıdaki Masaüstü: Metaforu Taklit Etmek Nerede Bozulur?
Tarayıcıda çalışan bir uygulamayı masaüstüne benzetmek uzun süredir cazip bir hedef. Pencereler, sağ tık menüleri, dosya ağacı, hepsi taklit edilebiliyor. Sorun taklidin görsel kısmında değil; kullanıcı o arayüze masaüstünde öğrendiği alışkanlıklarla geldiğinde, taklidin nerede bittiğini anlamasının bir yolu yok.
Metafor yarım kalınca güven de yarım kalır
Bir arayüz pencere gibi görünüyorsa kullanıcı onu pencere gibi kullanmayı dener. Sürükler, köşesinden boyutlandırır, sağ tıklar, kapatır ve içindekinin bir yere kaydedildiğini varsayar. Bu davranışların hepsini web'de yeniden yazabilirsiniz, ama biri eksik kaldığında kullanıcı eksik olanı bulana kadar diğerlerine de güvenmez. Yarım metafor, hiç metafor olmamasından daha pahalıdır.
Buradaki karar noktası nettir: masaüstünü taklit etmeye başlıyorsanız taklidin sınırını kullanıcıya siz göstereceksiniz. Panelin başlık çubuğu varsa sürüklenmeli. Sağ tık menüsü açıyorsanız tarayıcının kendi menüsünü bastırdığınız her yerde kes, kopyala, yapıştır çalışmalı. Yapamayacağınız yerde o görsel ipucunu hiç koymayın.
Klavye kısayolları paylaşılan bir alan değil
Web uygulamalarında en sık atlanan sınır burası. Sayfanın yakalayabileceği kısayollar sınırlıdır: Ctrl+W, Ctrl+T, Ctrl+N, Ctrl+Shift+T gibi kombinasyonlar tarayıcının kendisine ayrılmıştır ve sayfa bunları iptal edemez. Tuş dinleyicisini yazarsınız, konsolda bir şey görünmez, kullanıcı sekmesini kapatmış olur. Ctrl+S ve Ctrl+P çoğu tarayıcıda yakalanabilir, ama bu ikisinin yakalanabilmesi listenin geri kalanı için garanti vermez.
Pratik sonuç: masaüstü uygulamasının kısayol haritasını olduğu gibi web'e taşımayın. Değiştiricisiz tek tuşlar (j, k, g ardından bir harf) tarayıcıyla çakışmaz ve klavyeyle çalışan kullanıcı için daha hızlıdır. Bir kısayolu yayınlamadan önce hedef tarayıcılarda gerçekten tetiklenip tetiklenmediğini kontrol edin; dokümantasyona yazılmış ama çalışmayan kısayol, kullanıcıya uygulamanın geri kalanı hakkında da yanlış fikir verir.
Geri tuşu sizin arayüzünüzün parçası
Masaüstünde geri tuşu yok. Tarayıcıda var ve kullanıcı onu iki farklı anlamda kullanıyor: bazen "önceki ekrana dön", bazen "az önce yaptığımı geri al". Tek sayfalık bir uygulamada bu ikisi karışır. Kullanıcı bir modalı geri tuşuyla kapatmayı dener; siz o modalı geçmişe yazmadıysanız uygulamadan çıkar ve doldurduğu form gider.
Kural olarak, kullanıcının kapatabildiği her tam ekran durum geçmişte bir adım olmalı: modallar, kenar panelleri, filtre ekranları. Geri tuşunun geri alma işlevi yoktur ve olmamalıdır; geri alma ayrı bir eylemdir ve ekranda görünür bir karşılığı olmalıdır.
Kaydetme sözü verdiyseniz durumu gösterin
Web arayüzlerinin masaüstüne göre gerçek üstünlüğü otomatik kayıt. Ama otomatik kayıt bir söz, ve sözün tutulduğunu kullanıcı ancak arayüzden anlayabilir. Kayıt durumunu gösteren küçük bir metin, en son ne zaman yazıldığının zamanı, bağlantı koptuğunda değişen bir işaret. Bunlar süs değil, kullanıcının sekmeyi kapatıp kapatamayacağına karar verdiği bilgi.
Bağlantı kesildiğinde ne olacağına da baştan karar verilmeli. Yazmayı engellemek, yerelde tutup sonra göndermek ya da açıkça "kaydedilemedi" demek arasında seçim yapılır. En kötü seçenek hiçbirini yapmamak, yani arayüzün her şey yolundaymış gibi davranmaya devam etmesidir. Kullanıcı bunu ancak sekmeyi kapattıktan sonra öğrenir.
Pencere görünen her şeyde odak sorunu var
Masaüstünde pencere sistemi odak yönetimini işletim sistemi yapar. Web'de bunu siz yaparsınız ve genelde yapılmaz. Üst üste açılan panellerde klavye odağı arkadaki içeriğe kaçar, sekme tuşu görünmeyen bağlantılar arasında dolaşır, panel kapandığında odak nereye döneceğini bilemez.
Bunun testi ekran okuyucu gerektirmez, sadece fareyi bırakıp sekme tuşuyla arayüzde dolaşmak yeter. Panel açıkken odak panelin dışına çıkıyorsa metafor zaten kırılmıştır; kullanıcı pencere gördüğünü sanıyor, tarayıcı ise düz bir belge görüyor.
Taklit değil, süreklilik
Tarayıcıdaki çalışma ortamının değerli tarafı masaüstüne benzemesi değil, cihaz değiştirdiğinizde işin kaldığı yerden devam etmesi. Kullanıcının telefonda açtığı belgenin dizüstünde aynı satırda açılması, masaüstü uygulamasının hiçbir zaman kolayca veremediği bir şey. Pencere sürükleme animasyonu ise masaüstünün zaten iyi yaptığı, web'de pahalıya mal olan bir taklit.
Seçim gerektiğinde sürekliliği alın, metaforu bırakın. Web'de iyi çalışan arayüzler masaüstüne benzeyen arayüzler değil, tarayıcının kendi kurallarını kabul edip onların üstüne kurulan arayüzler.