İntranet Kullanılabilirliği: Başarı Oranları Neyi Ölçüyor?
İntranet kullanılabilirlik çalışmalarında görev başarı oranı %80 civarında çıkıyor; aynı ölçüm halka açık sitelerde %60 bandında kalıyor. Arada yirmi puan var. İlk okunuşu, intranet tasarlayanların işini daha iyi yaptığı yönünde. Rakamlara biraz yaklaşınca ölçülen şeyin bu olmadığı görülüyor.
Yirmi puanlık fark nereden geliyor
İntranet kullanıcısı aynı arayüzü her gün, çoğu zaman günde onlarca kez açıyor. Web sitesi ziyaretçisi ise genelde ilk kez giriyor ve beğenmezse bir sonraki sekmeye geçiyor. Bu farkı tasarım kalitesine yazmam; büyük kısmı tekrardan ve mecburiyetten geliyor.
Peki ya yeni başlayan çalışan? Üç yıllık bir kullanıcıyla ilk haftasındaki birinin başarı oranı aynı havuzda ortalanıyorsa, aşinalık sessizce tasarımın hanesine yazılır. Kendi testinizi kurarken katılımcıları kıdeme göre ayırmak, tek bir ortalamadan çok daha fazlasını söyler: eğer yeni çalışanın oranı kıdemlininkine yakınsa arayüz gerçekten öğrenilebilir, uçurum varsa elinizde öğrenilebilir bir sistem değil, ezberlenmiş bir sistem var.
Rakamlar kendi içinde tutuyor mu
Aynı metinde iki cümle yan yana duruyor: başarı oranları %44 arttı, ve oran %74'ten %80'e yükseldi. İkisi aynı şeyi anlatamaz. 74'ten 80'e çıkmak 6 puanlık, göreli olarak %8'lik bir artış. %44 büyük ihtimalle başka bir metriğin, görev süresinin ya da çok daha eski bir tabanın rakamı; alıntılanırken başarı oranına yapışmış.
Aynı veriyi hata tarafından okumak daha verimli. Başarısızlık oranı %26'dan %20'ye inmiş, yani yaklaşık dörtte bir azalmış. Başarı oranı tavana yaklaştıkça bu okuma önem kazanıyor, çünkü %95'ten %96'ya çıkmak kulağa bir puanlık gelişme gibi gelir; aslında kalan hataların beşte birinin temizlenmesidir.
Milyon dolarlık tabloyu ters okumak kolay
10.000 kullanıcılı bir kurum için dolaşan tablo şöyle: iyi kullanılabilirlikte yıllık 7,5 milyon dolar, ortada 9,9 milyon, kötüde 12,9 milyon. Bunlar tasarruf değil, ortak görevlere harcanan zamanın maliyeti. Sayı büyüdükçe durum kötüleşiyor, oysa tablo çoğu yerde tasarruf başlığı altında sunuluyor ve bu haliyle tam tersi okunmaya açık.
Kişi başına indirgeyince yıllık 750 ile 1.290 dolar arasında bir aralık çıkıyor. Bu aralık, 18 yaygın görevin süresine, personel maliyetine ve görev sıklığına dair varsayımlardan türetilmiş. Sizin kurumunuzda ücret ortalaması da görev listesi de farklı. Rakamı sunuma koymadan önce varsayımları kendi verinizle yeniden kurun, yoksa yönetime taşıdığınız sayı ilk soruda dağılır.
Ortak kılavuzlar nereye kadar
Yayınlanan intranet tasarım kılavuzlarının artması gerçek bir kazanç: on yıl önce her ekip kendi kurumunun gözlemiyle baş başaydı, şimdi ortak bir taban var ve kurumlar arası deneyim birbirine benziyor. Benzeşmenin bedeli de var. Kılavuz sizin görev listenizi bilmiyor. İzin talebi, masraf formu, vardiya çizelgesi; intranetinizin yükünü taşıyan üç beş görev kuruma özgü ve kılavuzda karşılıkları yok.
Ölçümü pahalı işe çevirmeyin
Kullanıcı testi bütçesi beklerken intranet zaten kendi kayıtlarını tutuyor. Log tarafında birkaç satırlık sorguyla bu hafta çıkarabileceğiniz şeyler:
- Sonuç dönmeyen arama sorguları, sıklığa göre sıralı
- Aynı oturumda art arda düzeltilen aramalar, yani kullanıcının kelimeyi tutturamadığı yerler
- Menüde gezinip aramaya kaçılan noktalar
Sonuç dönmeyen sorgu listesi çoğu kurumda intranetin nerede battığını ilk kullanıcı testinden önce söyler. Üstelik listenin başındaki on kelime genelde bir arayüz sorunu değil, adlandırma sorunudur: içerik sistemde vardır, kullanıcının aradığı isimle durmuyordur. Testi de bu listeye odaklayın; genel bir gezinme turu yerine, kaybedildiği bilinen görevleri izleyin.